آتشکده آدریان تهران

  • آتشکده آدریان

     بنای معبد آدریان مربوط به دوره قاجار است و این اثر در تاریخ ۱۲ بهمن ۱۳۸۱ با شماره­ ثبت ۷۴۴۲ به ‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. سنگ بنای معبد آدریان در سال ۱۲۹۳ خورشیدی با حضور ارباب کی خسرو شاهرخ ریاست محترم انجمن وقت زرتشتیان تهران پایه ‌گذاری شد و ساخت آن در سال ۱۲۹۶ خورشیدی به پایان رسید. ارباب كي خسرو در يادداشت‌های خود آورده است: «به آن انديشه افتادم كه براي مردم عبادتگاهی لازم است بسازم زيرا در تهران برای جماعت زرتشتی (نزدیک به ۵۰۰ تن كه بيشتر پیشه‌ی بازرگانی و كشاورزی داشتند) تا آن تاريخ معبدی نبود. از این ‌رو چون در اين زمان مرحوم بهرامجی بيكاجی يكی از پارسيان جوانمرد كه كارش سياحت بود به تهران آمده بود مطلب را با او در ميان نهادم، مشاراليه وعده مساعدت داد. شرحی نوشته به او دادم و به بمبئی رفت و اقدام كرد. خوشبختانه عده‌ای از فارسی زبانان مبلغی براي بنيان آدريان سر خط رفته بودند، چه برای ساختمان و چه برای اندوخته نگهداری كه متدرجاً برسانند.»

 ارباب کی خسرو شاهرخ آورده است: «ساخت آدريان بر روي زمین‌های انجمن آغاز و سنگ بنای آدريان به دست رضا قلی خان هدايت (نيرالملك) وزير معارف وقت بنیان نهاده شد. كار ساختمان آدريان به دشواری دچار شد. اشكال ساختمان آدريان اين كه بعضی از اشخاص مغرض در جرايد بمبئی ضد زرتشتيان تهران مقالاتی نوشتند كه اين‌ها بیشتر بی ‌دين و فلان‌اند و آدريان لازم ندارند و از سوی انجمن زرتشتيان تهران جواب‌هايی دندا‌ن‌ شكن داده شد.

 با این همه برخی از صاحبان خير كه جنبه كهنه ‌پرستی و تعصبات داشتند جلو اعانه خود را گرفته ديگر پول نرسيد و عمارت بي سقف و ناتمام ماند. چون كار به این منوال پيش آمد از زرتشتيان ايران استعانت شد و زرتشتيان هر جا از تهران، يزد، كرمان، شيراز و كاشان به قدر خود كمک كردند و به خير و خوبی ساختمان آدريان به پايان رسيد و رسماً در تاريخ ۱۲۹۶ خورشيدی گشايش يافت.»

ارباب کی خسرو شاهرخ در بخش دیگری از یادداشت‌های خود آورده است: «اينجا نبايد فراموش كنم متشكرم، همين كه از ميرزا مهربان مهر، ریيس محاسبات كل مجلس شورای ملی خواهش كردم پذيرفت و برای جمع ‌آوری اعانه به جنوب ايران شتافت و برخورداری حاصل نمود. از سوی ديگر چون در آن اوان به فاصله چند ماه سرور خانم عيال مرحوم ميرزا جمشيد مهربان كرمانی و رستم برادرش و يک دختر كوچک از ميرزا جمشيد به جهان باقی شتافتند به ميرزا جمشيد تكليف كردم آثار خيری باقی بگذارد آن روان شاد پذيرفت و به اختيار من گذاشت و در طرف مشرق و مغرب حياط آدريان اطاق­هايی برای پذيرايی و امور خيريه از پول آن مرحوم ساخته شد.» در این یادداشت‌ها آمده است: شش پسر و دختر بشگون ساخت آدریان در همان نقطه و روز سدره‌ پوشانی شدند.

 رضاقلی خان معاون وزارت معارف، مجدالسلطنه نماينده وزارت امور خارجه، محمد علی فروغی ذكا الملک، حكيم الملک، حاج سيد نصراله، ميستراردشير جی، ميستر بهرامجی، ميستر شاهپور جی، ميرزا كي خسرو رییس انجمن وقت زرتشتیان و جمعي ديگر از آقايان معارف پرور و خوانين زرتشتی در نهادن سنگ بنای آدریان باشنده بودند.

 سر انجام این بنا با کمک مالی پارسیان هندوستان (بهرام جی بیکاجی) و زرتشتیان ایرانی ساکن ایران و هند ساخته شد و آتش آن را با مراسمی خاص پس از ۲۵ روز از آتشکده یزد به تهران و آدریان آوردند. آتشکده آدریان در شهر تهران خیابان جمهوری خیابان میرزا کوچک خان پلاک ۴ (ضلع شمالی دبیرستان فیروز بهرام) واقع شده ‌است.

  • مساحت و ساختمان

     مساحت کل زمین حدود ۱۳۰۰ متر مربع و بنای مرکزی ۲۰۶ متر مربع می‌باشد. روبروی بنا مانند آتشگاه یزد حوضی بیضی شکل به قطرهای ۸ و ۴ متر دیده می‌شود. ساختمانی با نمای سنگ سفید و کنگره­ای در بالای دیوار و شش ستون که در جلوی در ورودی آن زیر طاقی قرار گرفته‌اند و سر ستون‌هایی سنگی که هر کدام چهار سر گاو دارند و گویی تمام وزن این ساختمان را به دوش می‌کشند. در قسمت مرکزی بنای نیایشگاه اتاقی چهار گوش بنا شده که دیوارهای آن تا ارتفاع ۸۰ سانتیمتری بالا آمده‌اند و پس از دیوارها شیشه‌های یک دست و ضخیم تا سقف ادامه دارد. در اتاق یک ظرف مسی قرار دارد که به آن آفرینگان (مجمر) می‌گویند. داخل آفرینگان (مجمر) کنده‌ای نیم سوخته و خاکستر بسیاری از آتش به جای مانده و شعله‌ای باریک در میان ظرف آتش را زنده نگه داشته ‌است.

  • آدریان به چه معناست؟

     آدریان (آذران) همان آتشگاه یا آتشکده است. در روزگار ایران باستان این کلمه تشکیل یافته از دو بخش <آدر> و <ان> بود. بخش نخست به معنای آذر یعنی آتش است. ظرفی که آتش را در آن نگهداری می‌کردند آدوران، آتشدان و آتشگاه نام گذاری کرده‌اند. جان هینلز در کتاب شناخت اساطیر ایران انواع آتش در دین زرتشتی را سه گونه معرفی کرده است: آتش دادگاه: همان آتش آتشدان خانه‌هاست که مراسم تقدیس نداشته و در صورتی که فرزندان زندگی جدیدی آغاز می‌کرده‌اند از این اجاق آتشی بر می‌داشته‌اند. مردمان غیر روحانی نیز می‌توانند از آتش دادگاه نگاه‌بانی کنند. با این همه آتش را با تشریفات نظامی در جای خود می‌گذارند. آتش دادگاه را موبدان نیز بر پا می‌دارند ولی افراد عادی نیز می‌توانند به خدمت آن بپردازند. معمولاً زرتشتیان متمکن در خانه‌های خود آتش دادگاه را شعله‌ور نگه می‌دارند.

 آتش آدران (آدریان، درب مهر): از آتش دادگاه برتر است و اختصاص به شهر و بلوکات بزرگ دارد و از چهار آتش ترکیب شده است. آتش اجاق فرماندار محل، آتش اجاق فرمانده نظامی محل، آتش اجاق قاضی محل، آتش اجاق کشاورز محل. ایجاد این آتش یک ماه طول می­کشیده و با مراسم تقدیس همراه است. درب مهر زیارتگاه­های بوده که در هر محله زردشتی یافت می­شده است. این مکان محل اجتماع ریش سفیدان و رفع مشکلات مردم است.

  • آداب ورود به آتشکده آدریان

     در بالا و گرداگرد عمارت مرکزی ۱۶ گوی سنگی قرار دارد که شاید نشان از ۱۶ آتش مقدس است. قبل از ورود به ساختمان آتشکده فراموش نکنید که باید این احترام این مکان مقدس را نگه دارید. با کفش وارد نشوید و لباس مناسب بر تن داشته باشید. نه تنها در این مکان بلکه تمامی عبادتگاه­ها شایسته احترام هستند. پس از ورود کتاب­های اوستا و کلاه مخصوص زرتشتیان در سمت چپ و راست ورودی قابل مشاهده است.

  • کاربرد این آتشکده چیست؟

     اکنون از آتشکده‌ی تهران برای برگزاری آیین‌هایی هم چون واج ‌یشت (روز نخست گهنبار)، آیین درگذشتگان (سوم، چهارم، دهه، روزه، سال)، نیایش اردیبهشت ‌روز و در نوروز بهره برده می‌شود. هم چنین عروس و داماد در جشن آغاز زندگی خود به پای آتش آتشکده‌ی تهران می‌روند و با نیایش و زیارت زندگی خود را آغاز می‌کنند. آتشکده‌ی تهران هم چنین میزبان آیین‌های چون نوزوتی، گهنبار، آیین‌های ویژه‌ی درگذشتگان و غیره نیز هست.

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 0.00 (0 Votes)

مطالب مشابه

هتل تهران مشهد

پیشینه تاریخی نام تهران

آتشکده بازه هور مشهد

یک عروسی شاهانه در تهران

کافه ها و سینماهای تهران پاتوق مورد علاقه طرفداران فوتبال

5 محل دیدنی و زیبا در تهران

امتیاز کلی این مطلب (0)

0 از 5 ستاره
افزودن نظر