آشنایی با ابزار زندگی مردمان نواحی باستانی شرق ایران - 5.0 out of 5 based on 1 vote

آشنایی با ابزار زندگی مردمان نواحی باستانی شرق ایران

در اینجا به شرح بسیار مختصر و موجز برخی از اشیا و ابزار به دست آمده در کاوش های شهر سوخته می پردازیم.

اشیای استخوانی و فلزی: کار روی استخوان در شهر سوخته مانند سایر رشته های صنعتی پیشرفت زیادی نداشته است. تنها اشیای مهم استخوانی شهر سوخته سوزن هایی هستند که از استخوان گوسفند ساخته شده اند. استفاده از استخوان گوسفند نسبت به استخوان سایر جانوران در شهر سوخته بیشتر بوده است، مثلا برای ساختن دسته های مته های سنگ چخماقی، ابزارهای کوچک، و تیغه های استخوانی همیشه از استخوان گوسفند استفاده می شده است. مهمترین شیء استخوانی یافت شده در شهر سوخته پلاکی است متعلق به دوره اول استقرار؛ این پلاک راست گوشته در اندازه ۳×۵ سانتی متر ساخته شده است که سطح آن را به شکل مثلثهای خالی کنده اند.

آشنایی با ابزار زندگی مردمان نواحی باستانی شرق ایران

فلز یکی دیگر از موادی است که در شهر سوخته پیدا شده است. قطعات فلزی پیدا شده در سطح شهر سوخته به مقدار زیادی از بین رفته اند، اما نمونه هایی که در لایه های پایین تر به دست آمده اند به روشنی بیانگر توسعه صنعت فلزگری در این محوطه اند وجود مقدار زیادی جوش فلزات در سطح تپه نیز مبین این مسئله است که صنایع فلزگری در خود شهر سوخته رایج بوده و اینها اشیای وارداتی از محوطه های دیگر نیستند.

جالب ترین فلز یافت شده در شهر سوخته پیکرۀ زنی است که کوزه ای بر سر دارد. بلندی این پیکره ۲۹ سانتی متر است و شباهت زیادی به پیکره های بافت شده همزمان خود در میان رودان دارد. بجز این پیکره اشیای متعدد فلزی دیگری چون قلابهای ماهیگیری، سوزن، میخ، تیغه های گوناگون مقداری اشیا و ظرفهای بسیار کوچک از کاوشهای شهر سوخته به دست آمده است.

آشنایی با ابزار زندگی مردمان نواحی باستانی شرق ایران

مهرها

خاورمیانه از نظر مهرسازی به دو بخش کاملا متمایز تقسیم می شود. در غرب مهرها استوانه ای و در شرق مسطح بوده اند. در سیستان نیز که از نظر جغرافیایی در شرق خاورمیانه قرار گرفته است، مهر مسطح به کار می برده اند. از یکصد مهر پیدا شده در فصول اولیه کاوش در شهر سوخته ۹۹ عدد آن مسطح و تنها یکی از آنها از نوع مهرهای استوانه ای بوده است. مهرها از مواد گوناگونی چون سنگ مرمر، سنگ صابون، سنگ لاجورد، مفرغ، استخوان، و سفال ساخته می شده اند و شکل هندسی آنان ستاره ای، مستطیل، دایره ای و چند شکل هندسی دیگر بوده است.

آشنایی با ابزار زندگی مردمان نواحی باستانی شرق ایران

مهرهای ساخته شده از سنگ صابون از نظر شکل تقریبا همسان اند و تمام آنها دارای سوراخی در وسط هستند تا صاحب آن بتواند با استفاده از بندی آن را به گردن خود بیاویزد و یا به بازوی خود ببندد که این شیوه احتمالا بهترین راه نگهداری و حمل مهرها بوده است. مهرهای سنگ صابونی همیشه به شکل هندسی ساخته می شده اند. لبه خارجی برخی از این مهرها دندانه ای شکل و برخی دیگر دایره بوده است. برای کنده کاری و شکل دادن به این مهرها از ابزار فلزی و مته های سنگی استفاده می شده است. قطر مهرها بین دو تا ده سانتی متر در تغییر است. بیشتر مهرهای شهر سوخته دارای طرحهای هندسی ساده مانند شکلهای پلکانی، خطوط متقاطع و مانند آن اند.

آشنایی با ابزار زندگی مردمان نواحی باستانی شرق ایران

مهرهای مرمری بسیار کوچک و اغلب ساده و بدون نقش اند. یکی از مهرهای استثنایی مرمری مهری است به اندازه ۲ .۵ ×۲ سانتی متر با طرحی ساده مرکب از چند خط. مهرهای گلین نیز در شهر سوخته رایج بوده است و نقش تعدادی از مهرهای گلین شهر سوخته به نقش مهرهای نیپور میان رودان شباهت دارد. در میان مهرهای استوانه ای (که به ندرت پیدا می شوند) مهری نیز از سطح شهر سوخته به دست آمده است که احتمالا با دوره جمدت نصر همزمان می باشد. و گروه دیگر مهرهای شهر سوخته را مهرهای فلزی تشکیل می دهند. این نوع مهرها بیشتر در قسمتهای شرقی ایران از جنوب بلوچستان تا شمال خراسان و در دامنه شرقی کوههای البرز (حصار یک تا سه) متداول بوده است. مهرهای فلزی از نظر نقش شبيه مهرهای سنگی اند، ولی از نظر تعداد کمتر از آنها هستند. مهرهای شکسته و ناقص به دور انداخته نمی شده اند، بلکه از آنها استفاده های دیگری نیز می شده است، زیرا لبه خارجی بسیاری از مهرهای شکسته اغلب صاف و یکنواخت است که نشان دهنده استفاده مجدد از این مهرها برای کارهای دیگر است.

 آشنایی با ابزار زندگی مردمان نواحی باستانی شرق ایران

5 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 5.00 (1 Vote)

مطالب مشابه

تماس با ما

هتل ایران مشهد

همکاری با ما

تور کیش با پرواز ماهان

تسهیلات دارندگان ایران کارت بانک آینده

تور دبی با پرواز ماهان

امتیاز کلی این مطلب (0)

0 از 5 ستاره
افزودن نظر