آشنایی با معروف ترین دژهای سیستان از جاذبه های گردشگری شرق ایران - 5.0 out of 5 based on 1 vote

آشنایی با معروف ترین دژهای سیستان از جاذبه های گردشگری شرق ایران

سام

دژ سام، در ۲۸ کیلومتری جاده زاهدان - زابل قرار گرفته و همانند ذوزنقه نامنظم است. درازای آن از خاور به باختر ۳۷۶ متر و از جنوب به شمال ۲۹۶ متر است. دارای دروازه شمالی و جنوبی است، که هر کدام دارای دو برج نگهبانی اند، مجموعه برج های آن، ۳۶ برج است، که ۹ برج آن بزرگ و در گوشه های دژ و ۲۷ برج کوچک در پیرامون دژ قرار گرفته اند.

این دژ از گل خام دولایه بنا شده و از دوران اشکانی است. پس از تغییر مسیر رود هیرمند، باسیل و فشار آب ویران گردیده است.

آشنایی با معروف ترین دژهای سیستان از جاذبه های گردشگری شرق ایران

سه کوهه

دژ سه کوهه در حدود ۱۹ کیلومتری جنوب باختری شهر زابل و ۳ کیلومتری جاده آسفالته زابل - زاهدان، در روستای سه کوهه و به گویش محلی سکبا قرار دارد. و دژ سه کوهه از بناهای معتبر سیستان به شمار می رود و بیش از ۲۰۰ سال پیش ساخته شده و تاکنون بناهای دیگری به آن افزوده گردیده است.

این دژ در سال ۱۲۷۳ هش، به صورت پادگانی در اختیار سربازان هنگ قاینات بود. در گذشته یک دیوار گلی دژ را از بخش پایین در بر می گرفته، که در حال حاضر ویران شده است.

آشنایی با معروف ترین دژهای سیستان از جاذبه های گردشگری شرق ایران

تاق

به گفته استخری و ابن حوقل، دژ تاق در نزدیکی شهر بست و در یک منزلی زرنج، پایتخت پیشین سیستان قرار داشته است. نویسنده حدودالعالم گفته است: تاق شهرکی است با حصار محکم و مردم بسیار.

ابوالفداء، نویسنده کتاب تقویم البلدان، ضمن شرح سیستان و پیرامون آن، درباره ویژگی های دژ تاق، می گوید:

«تاق شهر کوچکی است. رستاقی دارد که در آن انگور به فراوانی حاصل شود و مردم سجستان / سیستان از آن بهره مند می شوند. ابوسعید گوید: شهر بر کوهی است مرتفع، در آن جا که رود (هیرمند) می پیچد، به سبب باروی عظیمی که دارد، در نهایت استواری است. چنانکه پادشاهان آن دیار بدان پناه جویند و خزاین خود بدان سپارند».

آشنایی با معروف ترین دژهای سیستان از جاذبه های گردشگری شرق ایران

در سال ۳۹۰ هق، سلطان محمود غزنوی در زمان حکومت امیر خلف بانو، حاکم سیستان، دژ تاق را گشود. این دژ دارای سه خط دفاعی، جایگاه های بیرونی، زیر کشت و پر از باغ های میوه بود. بین خط دوم و سوم، مردم می زیستند.

تیمور گورکان در سال ۷۸۵ هق، هنگامی که دارالحکومه سیستان را ویران ساخت، بر سر راه خود، دژ تاق را نیز ویران ساخت.

فتح

دژ فتح پس از ویرانی زاهدان، در محلی بنا شده است، که درهای ژرف و طبیعی آن را از دشت خاوری میسکی جدا می سازد. درون دژ به دو کاخ تقسیم گردیده است، که به کاخ های باختری و خاوری سرشناس اند. یکی از آنها محل زیست حکمران سیستان و دیگری محل زندگی خویشاوندان و خدمه وی بوده است. در راستای دیوارها، اتاقها و محل پاسداری نگهبانان دژ وجود دارد.

آشنایی با معروف ترین دژهای سیستان از جاذبه های گردشگری شرق ایران

درون کاخ این دژ، مناره بلندی است، که از فراز آن، منظره کامل پیرامون دژ دیده می شود. در زمان جنگ، از این مناره به عنوان دیده بانی استفاده می شد و هم چنین محل نصب پرچم حکومتی بود.

در جاهایی که رودخانه آثار باشکوه گذشته را از بین نبرده یا به زیر شن نرفته اند، آثار گرمابه ها و حوض ها بر جای مانده اند. در این دژ یک گرمابه در میانه خط دوم دفاعی و روی دژ قرار دارد و گرمابه دیگری نیز در درون کاخ شناخته شده است.

دورتر از دیوار دژ فتح و در جنوب باختری کاخ، آثاری از یک مدرسه موجود است، که ملک حمزه آن را وقف کرده بود. در حال حاضر گنبد ساختمان مرکزی آن افتاده است. در دو سوی ساختمان مرکزی بارو می باشد، که در آنها اتاق ها و بالکن های ستون دار دیده می شوند. در این اتاق ها، استادان و شاگردان زندگی می کردند. می گویند استادان حدود ۱۸۰ تن بودند، که از پدران طلبه ها، يكصد خروار گندم به وزن تبریز و دویست تومان پول می گرفتند.

بنای مدرسه به «ملاشاهی» نامی منسوب است که در زمان حکومت ملک حمزه مجتهد دژ فتح بود. پس از کامل شدن مدرسه، ملک حمزه آن را وقف کرد. بازماندگان این ملاشاهی اکنون در روستاهای بنجار و گوری زندگی می کنند.

آشنایی با معروف ترین دژهای سیستان از جاذبه های گردشگری شرق ایران

آجرهای به کار رفته در مهراب های مدرسه افقی اند و یکدیگر را می پوشانند. نمونه های دیگری از همین سبک محراب سازی در فاصله ۱۱ یا ۱۳ کیلومتری جنوب باختر کرکوشاه، در ویرانه های چهاردری موجود است.

گاوک

این دژ در ۲۴ الی ۲۶ کیلومتری شمال در فتح قرار دارد و در زمان آبادانی خود، کاخی دژ نما بوده، که پیرامونش را دیوارهای بیرونی فرا می گرفته است. ساختمان اصلی فرسوده است و دیوار بیرونی آن ریزش کرده و به تپه ای تبدیل یافته است.

این بنا به شکل صلیب بوده و هر چهار بازوی آن برابر و در دو سوی آن در اتاق ها به گونه تاق هایی که تا سقف باز می باشد، قرار داشته است. برخی بر این باورند، که در پیرامون دژ گاوک، رستم و سهراب زورآزمایی کرده اند. بعضی نیز این دژ را به ملک حمزه، حکمران سیستان نسبت داده اند.

 آشنایی با معروف ترین دژهای سیستان از جاذبه های گردشگری شرق ایران

5 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 5.00 (1 Vote)

مطالب مشابه

تماس با ما

هتل ایران مشهد

اسامی برندگان اسفندماه باشگاه گردشگری

همکاری با ما

تور کیش با پرواز ماهان

تسهیلات دارندگان ایران کارت بانک آینده

امتیاز کلی این مطلب (0)

0 از 5 ستاره
افزودن نظر