آشنایی با معماری تبریز در زمان پهلوی دوم - 5.0 out of 5 based on 1 vote

آشنایی با معماری تبریز در زمان پهلوی دوم

سال های ۱۳۲۰ تا ۱۳۵۷ در معماری ایران؛ دوره شدت بخشیدن به تحولاتی است که آغاز آن را باید از اواسط حکومت قاجار جست و جو کرد.

این تحولات تأثیرات خود را ابتدا در پایتخت به جای نهاد ولی تأثیرات آن به سرعت، دیگر شهرهای ایران را نیز تحت تأثیر خود قرار داد. در این دوره زمانی، شاهد ایجاد ساختمان های عمومی با کاربری های جدید چون فرودگاه، ایستگاه راه آهن، بانک ها، هتل ها، دانشگاه ها و... در شهرهای ایران هستیم که هم چنان خود بناهایی زاده تحولات جدید روی داده در غرب هستند؛ وامدار سبکی از معماری گشته اند که برگرفته از اندیشه های رایج در معماری آن روز غرب؛ چون سبک بین المللی بوده است.

آشنایی با معماری تبریز در زمان پهلوی دوم

با آغاز حکومت پهلوی، تأثیرپذیری ایران از فرهنگ وارداتی غرب که از اواسط حکومت قاجار آغاز شده بود، شدت بیش تری یافت و همه ارکان زندگی اجتماعی مردم ایران را تحت تأثیر قرار داد. بعد از گذشت حدود یک دهه از آغاز سلطنت پهلوی؛ حضور معماران و مهندسان خارجی و نیز دانش آموختگان معماری از فرنگ برگشته، حرفه معماری را از مسیر سنتی خود خارج نموده و وارد مرحله ای کرد که این روند با آغاز حکومت پهلوی دوم شدت بیش تری یافت و سبب شد تا به تدریج معماری مدرن که نگرشی مطرح بین معماران غربی در آن روزگار بود، جای خود را بین بناهای شهری در ایران باز کرده و روند معماری سنتی ایران را تحت الشعاع خود قرار دهد. شروع این روند در معماری ایران، اولین تأثیرات خود را در پایتخت بر جای نهاد، ولی کم کم تبعات آن شهرهای دیگر ایران را نیز تحت تأثیر قرار داد.

آشنایی با معماری تبریز در زمان پهلوی دوم

اگر چه وجود جریان های فکری ای با هویت ایرانی چون «سبک ملی» در میان برخی معماران در دوره پهلوی اول، همچون مهندس هنریش در طراحی بانک ملی تهران وجود داشت، ولی تأثیرات چنین نگرشی بیش تر محدود به پایتخت ماند و شهر های دیگر ایران چون تبریز، کم تر تحت تأثیر چنین جریان های فکری ای در دوره پهلوی اول قرار گرفتند. در واقع، معماری بناهای مهم در تبریز بین سال های ۱۳۰۰ تا ۱۳۲۰، کم تر رنگ و بوی ایرانی داشت و شاید علت عمده این مسئله، طراحی شدن این بناها توسط مهندسان خارجی باشد. به عنوان مثال از بناهای این دوره، می توان به عمارت شهرداری تبریز و کارخانه چرم خسروی تبریز که توسط آلمانی ها طراحی شده اند، اشاره کرد.

آشنایی با معماری تبریز در زمان پهلوی دوم

معماری تبریز در دوره پهلوی دوم، بی تأثیر از وقایع سیاسی، اقتصادی و اجتماعی آن روز ایران نبود. از آغاز حکومت محمدرضا پهلوی، که تقریبا مصادف است با اشغال ایران توسط متفقین و بحران آذربایجان و به دنبال آن بحران ملی شدن صنعت نفت و محاصره اقتصادی ایران از طریق تحریم های خارجی تا سقوط دکتر مصدق در سال ۱۳۳۲، شرایط اقتصادی و سیاسی جامعه، وضعیت چندان مناسبی نداشت و این امر، فعالیت های عمرانی را در کشور تحت تأثیر خود قرار داده بود. تبریز نیز از این قاعده مستثنی نبود. ولی پس از سال ۱۳۳۲ ، شرایط اقتصادی ایران شروع به بهبود نمود و فعالیت های عمرانی در کشور نیز از شتاب بیشتری برخوردار گردید.

آشنایی با معماری تبریز در زمان پهلوی دوم

با گسترش شهر تبریز و به وجود آمدن ساختارهای جدید شهری و افزایش جمعیت، بناهایی با کاربری های جدید برای نخستین بار در تبریز شکل گرفتند که برگرفته از ساختارهای نوین زندگی شهری بودند. بناهایی همچون بانک ها، موزه، ایستگاه راه آهن، فرودگاه، هتل و... این بناها، علاوه بر این که خود کار کردهای جدید شهری را به نمایش می گذاردند، از شیوه معماری ای برخوردار شدند که جدا از شیوه های سنتی معماری در شهر تبریز بود.

آشنایی با معماری تبریز در زمان پهلوی دوم

تعداد بناهای ساخته شده در دوره اول پهلوی دوم یعنی بین سال های ۱۳۲۰ تا ۱۳۳۲ در تبریز، به دلیل رکود اقتصادی و عواملی چون بحران آذربایجان بسیار کمتر از سال های بعد بود، ولی از مهم ترین ویژگی این بناها که از میان آنها می توان بانک ملی و کاخ استانداری را نام برد، تلفیق معماری مدرن با روحیه ای ایرانی است. ولی پس از سال های ۱۳۳۲ که مصادف است با آغاز رشد اقتصادی ایران، شاهد ظهور بناهایی به تأثیر از مکتب باوهاس و سبک بین المللی در تبریز هستیم که اگر چه تعداد این بناها بسیار بیش تر از دوره قبل است، ولی اثری از هویت ایرانی در آنها دیده نمی شود. از ویژگی های بناهای این دوره، می توان به استفاده از احجام متنوع، استفاده از مصالح جدید و به کارگیری سازه های فلزی و بتنی در ساختمان اشاره کرد. از مهم ترین این بناها، می توان به کاخ دارایی، اتاق بازرگانی و بناهای دانشگاه تبریز اشاره کرد.

آشنایی با معماری تبریز در زمان پهلوی دوم

در دهه پایانی حکومت پهلوی، شاهد بروز توجهات فرهنگی و سنتی، در میان معماران آوانگارد ایران و از جمله افرادی چون کامران دیبا، حسین امانت، میرمیران و... هستیم. مقبره الشعرای تبریز را می توان مهم ترین بنایی دانست که تحت تأثیر این نگرش طراحی شده است.

5 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 5.00 (1 Vote)

مطالب مشابه

تماس با ما

همکاری با ما

تور کیش با پرواز ماهان

تور دبی با پرواز ماهان

تور آنتالیا با پرواز ماهان

تور دبی ویژه شهریور 94 با پرواز ماهان

امتیاز کلی این مطلب (0)

0 از 5 ستاره
افزودن نظر