آشنایی با معماری معاصر شیراز - 5.0 out of 5 based on 1 vote

آشنایی با معماری معاصر شیراز

فرهنگ معماری ایران در طی سال های پایانی حکومت قاجار و دوره پهلوی تا سقوط این دوره، آنچه ما بر آن معماری معاصر شیراز نام نهاده ایم، تحت تأثیر تجارب معماری غرب دگر گونی بسیار یافت. این دگرگونی در جلوه های زیبایی شناسانه نهادهای اجتماعی و مسایل توسعه گرایانه پدیدار است.

دولت پهلوی همزمان با ساخت بناهای مدرن گوناگون در این دوران، ساخت بناهای یادبود برای بزرگان ادب و فرهنگ این مرز و بوم را مورد توجه قرار داد. سیاست تجلیل از بزرگان ادبی، فرهنگی و مذهبی در سال های بعد نیز دنبال شد و برای برخی از بزرگان گذشته ایران آرامگاه هایی در شهرهای مختلف بنا گردید. در شیراز نیز مانند سایر شهرهای ایران، ساخت و بازسازی آرامگاه های شعرا و نویسندگان به عنوان نمادی از یک هویت ملی صورت گرفت. در این جا ضمن نگاهی به وضعیت بناهای یادبود در روند تاریخ، چگونگی بنا در دوره پهلوی در سال های ۱۳۲۰ تا ۱۳۵۷ نیز گفته می شود.

آشنایی با معماری معاصر شیراز

خیابان کشی در شیراز

به طور کلی احداث خیابان های جدیدالاحداث در شیراز از سال ۱۳۰۵ش، آغاز گردید. این خیابان ها بعد از خیابان کریمخان زند عبارتند از : لطفعلی خان زند (به موازات خیابان کریمخان زند)، پهلوی (طالقانی کنونی)، رودکی، منوچهری، احمدی، داریوش (تو حید کنونی)، قاآنی و...

در شیراز نیز میادین و بناهای دور کریمخانی تا سال ۱۳۰۰ ش، هم چنان پا برجا بود، از این سال به بعد با امتداد خیابان زند، بخش هایی از ابنیه کریمخانی ویران شد و در فضای گسترده میدان، ساخت و سازهای جدید آغاز گردید (لازم به یادآوری است که کریمخان زند در خارج از شیراز آن روز، طرح بناهای معظمی را ریخت و در جوار کاخ مجلل سلطنتی، ساختمان مسجد جامع، بازار، حمام، آب انبار، دارالحکومه، سربازخانه، میدان مشق، میدان اسب سواری و چوگان خیابان زند فعلی) و چند کاروانسرا و اصطبل را نهاد که تا ابتدای دوره پهلوی به حال خود باقی بود). در جایگاه ابنیه ذکر شده پس از تخریب یا تغییر کالبدی و یا تغییر کاربری، بناهای مشروح ذیل جایگزین شده است:

آشنایی با معماری معاصر شیراز

ادارات پست و تلگراف و تلفن، شهرداری، شهربانی، آموزش و پرورش، دادگستری، ثبت اسناد، دارایی، بانک ملی، بانک سپه، موزه پارس،کتابخانه ملی، زندان شهربانی، دبیرستان شاهپور، دبیرستان نمازی، دبیرستان ناظمیه، دبستان نمونه زند، اداره تربیت بدنی و پیشاهنگی و قسمتی از خیابان زند و شاهپور (۲۲ بهمن کنونی). اما مسجد، بازار و کاروانسراهای اطراف آن با کاربری گذشته خود باقی ماند.

آشنایی با معماری معاصر شیراز

باغ نظر کریمخانی نیز از سال ۱۳۱۶ ش. به بعد هر چند سال يكبار بخشی از آن از بین رفت و ضمیمه ساختمان سازی های اداری، آموزشی و دولتی پهلوی گردید. بخش هایی از آن برای ساختمان اداره کل آموزش و پرورش، کتابخانه ملی (کتابخانه شهید دستغیب کنونی)، دبیرستان حرفه ای نمازی و خیابان پهلوی (طالقانی کنونی) و امتداد خیابان زند در نظر گرفته شد. از چهار حوض بزرگ چهار طرف عمارت کلاه فرنگی آن، سه حوض آن باقی ماند. اما حوض شمالی در مسیر خیابان زند و خیابان بین بانک ملی و شهربانی سابق قرار گرفت و از سنگ های یکپارچه لبه های آن حوض های باغ ورودی آرامگاه حافظ ساخته شد. در سال ۱۳۱۰ ش. نیز عمارت کلاه فرنگی این باغ به موزه تبدیل گردید.

آشنایی با معماری معاصر شیراز

ارگ کریمخانی نیز پس از تخریب میدان در سال ۱۳۱۶ ش. در اختیار شهربانی قرار گرفت تا از آن به عنوان زندان شهربانی استفاده به عمل آید و متأسفانه در فاصله ۳۹ سال استیلای زندان بیش ترین صدمه و عارضه بر استحکام معماری و تزیینات آن وارد آمد. در همین زمان در جهت امتداد مستقیم خیابان لطفعلی خان (۱۳۱۶ ش.) بخشی از ضلع جنوبی مدرسه خان (یادگار دوره صفوی) تخریب شده و بخش هایی از حجره های مدرسه ضمیمه مغازه های کنار خیابان گردید. و باز در همین زمان در سال ۱۳۱۰ ش. تعداد 5 دهنه از مغازه های بازار وکیل که در مسیر و امتداد خیابان زند بود تخریب گردید و این بازار کم نظیر ناقص شد. بخشی از کاروانسرای روغنی بازار وکیل نیز در امتداد خیابان زند از بین رفت.

بازمانده خندق به جا مانده از دوران قاجار نیز از شهر حذف و گسترش شهر را موجب گردید، (حدود ۱۳۰۵- ۱۳۱۶ ش.). در سال ۱۳۱۹ ش. نیز قبرستان وسيع جوان آباد به باغ زیبایی تبدیل شد که در واقع باغ ملی کنونی است.

آشنایی با معماری معاصر شیراز

5 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 5.00 (1 Vote)

مطالب مشابه

تماس با ما

همکاری با ما

هتل پارس شیراز

هتل پرسپولیس شیراز

هتل چمران شیراز

هتل هما شیراز

امتیاز کلی این مطلب (0)

0 از 5 ستاره
افزودن نظر