آشنایی با کاخ سد ستون تخت جمشید - 5.0 out of 5 based on 1 vote

آشنایی با کاخ سد ستون تخت جمشید

در خاور کاخ آپادانا شیراز که 13 تا از ستون های آن هنوز پابرجاست و شمال خاوری کاخ سه دری که در زیر خواهد آمد جای درازی دیده می شود که در روزگار پادشاهان هخامنشی، حیاطی بوده میان کاخهای آپادانا و سه دری و سدستون، در سوی خاور این جای باز و دراز، ساختمانی پدیدار است به نام کاخ سدستون که دومین کاخ بار که از یک تالار یا سالن و یک ایوان در شمال این تالار قرار گرفته است. بنای کاخ سد ستون که هیچ سنگ نوشته و پلمه ای در دیوارهای آن دیده نمی شود، بدون تردید از خشایارشا پسر داریوش بزرگ است، ولی برابر سنگ نوشته سنگی به زبان میخی بابلی، چند سال پیش از گوشه این ساختمان بدست آمده به پایان رسیدن آن به وسیله اردشیر یکم هخامنشی پسر خشایارشا بوده است که برای پذیرایی روز سلام و بار عام ساخته است با تالار کاخ نامبرده از همه تالارهای پدیدار در تخت جمشید بزرگ تر می باشد.

آشنایی با کاخ سد ستون تخت جمشید

ساختمان تالار سد ستون

این تالار همانند چهار گوشه ساخته شده و درازی هر پهلوی آن ۶۹ متر است و دارای یک سدستون همه سنگی که نزدیک به همانندی ستون های آپادانا، ولی کوچک تر که در ۱۰ ردیف قرار گرفته بوده و اکنون پاستونهایش به جای خود بازمانده اند و نیز شکسته های تنه و سر ستون های آن که روی زمین ریخته بوده ولی گردآوری شده است.

آشنایی با کاخ سد ستون تخت جمشید

آسمانه تالار که با تختک (الوار = تخته) و تیر پوشیده بوده، روی همین ستونها قرار داشته و کف تالار سد ستون نزدیک به برابر کف سر درب بزرگ و چهار متر از رویه بارگاه آپادانا پست تر ساخته شده است. در چهار دیوار سالن سدستون، ۸ درب و ۳۶ پنجره سنگی دیده می شود که بدین روش در هر سو دو درب و ۹ تاقچه دیده می شود، بین درب ها و تاقچه های آنها، دیوارهای آجری و خشتی بوده که چهار دیوار سالن را می ساخته و بر نشان آتش سوزی از سوی اسکندر گجسته مقدونی و با گذشت زمان روبه ویرانی نهاده است.

آشنایی با کاخ سد ستون تخت جمشید

درگاه های شمالی سد ستون

در چهار پایه دو درگاه شمالی کاخ سدستون که به ایران باز می شود، چهار بار انجمن بار شاهی را نشان می دهد. هر یک از این انجمن ها، با رشته های گل و بوته به شش بخش می شود، در بخش بالا، شاهنشاه روی تخت شاهانه نشسته و در جلو او دو عودسوز گذارده شده، پس از آن یکی از بزرگان کشور که تن پوش مادی بر تن دارد بار می یابد و با کرنش در پیشگاه شاه ایستاده به دادن گزارش ها سرگرم است. در پشت آن مرد نامبرده یک تن از نگهبانان بزرگ پارسی هم دیده می شود. پشت تخت شاه دو تن از مردان بلند پایه کشور که یک از آنها چتری بالای سر شاه گرفته است، ایستاده و پشت سر آنها باز یک تن پارسی قرار دارد . در ضمن انجمن، بالای سر شاه پیکر اهورامزدا نگارده شده است، ولی در نگاره زیر، بخش بالایی پایه درگاه که پیکر اهورامزدا روی آن نگاریده بوده و بر نان گذشت زمان، افتاد و از بین رفته است. زیر تخت شاه پنجاه تن از نگهبانان پارسی و مادی در پنج ردیف ده تایی، پنج به پنج روبه روی یکدیگر ایستاده اند. در میان هر ردیف جای خالی نمایان است که گویا از این گذرگاه می بایستی واردشوندگان به پیشگاه شاهنشاه برسند. پهنای هریک از این درگاه 03/4 متر و بلندی آن 3/8 متر می باشد.

آشنایی با کاخ سد ستون تخت جمشید

درگاه های خاوری سد ستون

در درون دو پایه (جرز) یکی از دو درگاه خاوری سالن سد ستون، شاه با گاو کوهی و در درگاه دیگر با شیر بالداری که پنجه شاهین و دم کژدم و یک شاخ نیز دارد، در حال پیکار می باشد. این جانور را می توان خدای بدیها (اهریمن) نامید که شاه از سوی اهورامزدا با آن می جنگد.

آشنایی با کاخ سد ستون تخت جمشید

بیش تر درگاه های پاره ای از ساختمان های تخت جمشید با یک یا سه گونه خط میخی که آن خطها نشانگر نام سازنده و شرح آن دیستک (ساختمان) است آراسته و پیراسته می باشند، ولی در این درگاه و هفت درگاه دیگر و ۳۶ تاقچه کاخ سدستون هیچگونه سنگ نبشته یا پلمه ای دیده نمی شود.

درگاه های جنوبی سد ستون

در سوی درون هر یک از چهار پایه (جرز) درگاه جنوبی که در دیوار برابر ساختمان های اندرونی بنا شده، باز چهار انجمن بار دیده می شود، پرورده این که شاه عصای برساخته پادشاهان آن روزگار را در دست گرفته و روی تخت پادشاهی نشسته است. در این جا، تخت شاهانه روی تختی که با پایانه زیبایی و قشنگی سنگ تراشی شده و شاهکارهای هنری آن روزگار را می نمایاند، قرار گرفته است.

آشنایی با کاخ سد ستون تخت جمشید

در پایین تخت شاه، پیکر ۱۴ تن از نمایندگان توده های پیرو ایران و باجگذار شاه ایران در سه ردیف ایستاده، دست های خود را بلند و تخت را با دو دست، نگه داشته اند. در بالای سر شاه نیز پیکر دو ردیف شیر و دو فروهر کوچک و بالاتر از آنها هم فروهر بزرگ تری تراشیده شده بود و پاره سنگی که پیکرهای فروهر و سوای آنها روی آن کنده شده و در بالای سر شاه نمایان بوده، اکنون بر زمین افتاده است.

باید دانست که تخت نامبرده در نبش درگاه های جنوبی سالن مرکزی کاخ سدستون نمودار است، همانندی بسیار به تخت مرمر کریم خان زند در ارک تهران دارد. بودن این نگاره ها در پایه (جرز) درگاه ها این دانستگی را نشان می دهد که خود تالار ویژه بار ویژگان و بزرگان و ایران و رواق ویژه بار همگان، در جشن های گوناگون عید نوروز و جشن های بزرگ سالیانه ایرانیان بوده است، چنان که در هند در کاخهای شاهان مغول و در سامره در کوشک های خلفای عباسی هم دیده شده است.

آشنایی با کاخ سد ستون تخت جمشید

درگاه های باختری سد ستون

پایه های دو درگاه باختری نیز نشان می دهد که شاه با ديو بالداری که دارای سر شیر و ایک شاخ است، می جنگد. پهنای این درگاه ها 11/ 2 متر و بلندی هر یک 46/6 متر است و این بلندی سوای بلندی سنگ های سر درب می باشد.

آشنایی با کاخ سد ستون تخت جمشید

5 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 5.00 (1 Vote)

مطالب مشابه

تماس با ما

همکاری با ما

تور کیش با پرواز ماهان

تور دبی با پرواز ماهان

تور آنتالیا با پرواز ماهان

تور دبی ویژه شهریور 94 با پرواز ماهان

امتیاز کلی این مطلب (0)

0 از 5 ستاره
افزودن نظر