معرفی بناهای عمومی باستانی گلپایگان - 5.0 out of 5 based on 1 vote

معرفی بناهای عمومی باستانی گلپایگان

بازار گلپایگان

بازار سنتی شهر گلپایگان مانند دیگر بازارها در شهرهای باستانی کشورمان به صورت طاق های گنبدی ضربی و با مصالح آجری اجرا شده است. این بازار به لحاظ قدمت تاریخی به دوران صفوی باز می گردد.

اگر چه به مرور ایام مغازه ها و دكان ها از حالت قدیم و سنتی بویژه پیش خوان ها و درب های آن به شکل تخته های ضخیم چوب ساده در دو شکاف چوبی بالا و پایین جلوی دکان به دنبال هم ردیف می شدند و آخرین تخته با ریزه و چفت آهنی با قفل های زبان های پیچی آهنی ساخت محل، قفل می شد و نوع چیدن مواد در سبدها و تفت ها و چلواری و کپه های بافته شده از سفال گندم یا علف های رودخانه ای حتی کلک های گلی و چراغانی در شب های جشن و سرور و شبگرد و داروغه و نصب چراغ های روغنی (روغن چراغ = روغن کرچک) و بعد فانوس نفتی در شب ها به دیوارهای بازار و جمع آوری آن در طلوع آفتاب و نگهبانی سگ ها و سر و صدای داروغه ها و بقیه قضایا مربوط به سال های ۱۳۱۰ - ۱۲ اوائل سلطنت رضاخان است.

نور لازم از سوراخ سقف های گنبدی و طاق های ضربی بازار به داخل راسته بازار می تابید و اندود بام توسط کاه گل بود که هنوز هم عمل می شود.

معرفی بناهای عمومی باستانی گلپایگان

پل فقستان (بغستان)

بین راه سعید آباد و ضامن آباد گلپایگان بر روی رودخانه پلی با پایه های مستحکم سنگی و چهار دهانه پل قوسی آجری وجود دارد که راه ارتباطی اصلی روستاهای شیدرا - خرقان دستگرد - اسفرجان و ضامن آباد و خاکه یعنی دهات کنار رودخانه می باشد. احداث پل که در اصطلاح محلی به (پل خاکی) معروف است مربوط به اوایل قاجاریه و یا اواخر زندیه است.

معرفی بناهای عمومی باستانی گلپایگان

باغ شاه

بین اراضی امامزاده هفده تن و گورستان آن و نرسیده به رباطات - زمین های حاصل خیز فراوانی به نام «باغ شاه» نامیده می شود که از مستقلات شاهی عهد صفوی در شهر گلپایگان استان اصفهان بوده است، در دوران قاجاریه دیوارهای ضخیم باغ شاه خراب گردید و کم کم صاحبان بعدی آثار آن را محو نمودند.

املاک باغ شاه که تیول امام قلی خان سردار معروف شاه عباس صفوی و بانی بقعه و مسجد شبستان هفده تن می باشد موقوفه هفده تن قرار داده شد و سنگ آن تا اواخر عهد قاجار وجود داشت که به تدریج و عمدأ محو گردید و کلیه موقوفات به ملک اشخاص تبدیل شد. در چند سال پیش هم شبانه سنگ نصب شده به سر در ورودی قلعه هفده تن را به سرقت بردند.

معرفی بناهای عمومی باستانی گلپایگان

این وضعیت برای موقوفات مسجد جامع هم پیش آمده است که خوشبختانه سنگ نوشته موقوفات مسجد جامع که حتی در شیراز هم موقوفاتی داشته هم اکنون بر بدنه غربی بالای محراب مسجد جامع هست که به طور وضوح از آن ها نام می برد. اما تکلیف موقوفات مرقومه را اداره اوقاف روشن ننموده است.

پل آجری

در نزدیکی قلعه قدسی و قدری بالاتر بر روی نهر حاجی، پلی آجری و قدیمی هست معروف به پل آجری و سال های اخیر هم پل دیگری احداث شده است ولی پل قدیمی سنگ نوشته ندارد و قدمت آن بیش از قاجاریه نیست.

معرفی بناهای عمومی باستانی گلپایگان

قلعه و قنات تا اواخر قاجاریه برپا بوده است. قنات هم آب داشته است و برطبق اسناد دوره قاجاریه به حکيم الممالک، حاکم شهر گلپایگان فروخته می شود، وقتی که حکیم الممالک به حکومت سلطان آباد (اراک) منصوب می شود و چند سال بعد هم وفات می کند - قلعه مخروبه و قنات هم خشک می گردد ولی اسناد زمین های تقسیم شده و فروخته آن وجود دارد که به نام بنچاق قلعه و قنات حاجی میرزا آقاسی در هنگام ثبت املاک ارائه و بر مبنای آن سند مالکیت صادر گردیده است. امروز بیمارستان (که طبق سنت های قدیمی متداول در ایران، بیماران این سرزمین را معالجه می کند)  - ورزشگاه - هتل و تأسیسات دیگری از جمله ساختمان های سازمانی مسکونی دولتی و مسجد و نمازخانه پاسگاه انتظامی - دانشکده فنی مهندسی و غیره در آن ایجاد شده و کشت و زرع آن هم با استفاده از آب سد گلپایگان است.

از آثار یهودیان در گلپایگان، بقعه صالح پیغمبر و دانیال پیغمبر در کوه صالح پیغمبر در روستای بزرگ کنجدجان در ۵۰ کیلومتری گلپایگان قرار دارد.

معرفی بناهای عمومی باستانی گلپایگان

کلیک ها: 48
سکونتگاه های یهودیان در گلپایگان - 5.0 out of 5 based on 1 vote

سکونتگاه های یهودیان در گلپایگان

همزمان با گسترش یهودیه در اصفهان نقشه جغرافیایی خط سیر سکونت یهودیان را از طریق اصفهان، خوانسار، گلپایگان، اراک، همدان به طور طبیعی نشان می دهد مکان های دیگر استقرار یهودیان، همدان، قزوین، شیراز، تهران، بوده است در گلپایگان اقلیت یهودی در جنوب مسجد جامع در محله بزرگی به نام محله جهودان مستقر گردیدند که دارای یک حمام، دو کنیسه، و تعدادی دکان های مختلف از جمله قصابی، داروفروشی بود که توسط مردان و زنان یهودی اداره می شد.

سکونتگاه های یهودیان در گلپایگان

در بازار اصلی شهر هم تعدادی از کلیمیان به شغل پارچه فروشی و داد و ستد طلا، جواهر و آنتیک و ظروف قدیمی مشغول بودند عمده کار آنان خرید و فروش، داروفروشی، طبابت، و مشاغلی به شکل پیشه ور در دهات و روستاها بود. محل استقرار خاخام کلیمی ملقب به ملااور که به اصطلاح عامیانه ملانور تلفظ می کردند در نزدیکی کنیسه بود که دارای سرداب مفصل و جالبی بود و همه هفته روزهای شنبه مراسم مذهبی در آن کنیسه انجام می گرفت کم کم جمعیت کلیمیان زیاد شد و فرزندان آنان در مدارس دخترانه و پسرانه گلپایگان از سال های ۱۳۱۲ به بعد به شکل مختلط با مسلمانان مشغول تحصیل بودند و هیچ گونه مسئله ای از نظر آمیزش مردمان، داد و ستد و رفتارهای ناهنجار دیده نشد و مورد محبت گلپایگانی ها بودند.

سکونتگاه های یهودیان در گلپایگان

سلوک بسیار خوبی بین جامعه کلیمی و اهالی گلپایگان وجود داشت. حتی در بسیاری از مراسم مذهبی و حتی مراسم سوگواری و فوت علمای بزرگ داوطلبانه شرکت می نمودند افراد تحصیل کرده زیادی از بین آنان برخاست مانند دکتر مهرداد رواقی، دکتر آزاد آقایان، دکتر گوئیل مرادی و غیره در گذشته نیز در رشته طبابت محلی هم حکيم هارون رواقی - ملاپینی حاس و ارسطوی رواقی بودند که افرادی ثروتمند و مالک شده بودند و صاحب ملک و باغ و خانه و مغازه و غیره بودند. در سال های ۱۳۱۸ شمسی به بعد مهاجرت یهودیان از ایران شروع گردید و کم کم اول به تهران و بعد به فلسطین رفتند از تأثیرات مهم سکونت کلیمان در گلپایگان، نفوذ لغات و کلمات عبری در زبان اهالی به ویژه اهالی خوانسار بوده است که در این زمینه مرحوم دکتر جواد فلاطوری استاد فقید دانشگاه تحقیقاتی در این زمینه دارند. جمعیت یهودی ایران در سال ۱۳۴۵ شمسی برابر ۱۹۶۴ میلادی حدود 000/61  نفر بوده است که در گلپایگان و خمین و خوانسار زندگی می کردند.

سکونتگاه های یهودیان در گلپایگان

یهودیان گلپایگان از سال های ۱۳۱۸ مدرسه مستقلی به نام اورا سراتور یا مدرسه ی گنج دانش داشتند که مدیر آن از طرف اداره معارف معرفی می گردید و بعدها آقای عباسی از تهران اعزام گردیدند و سپس آقای جواد خالصی از فرهنگان گلپایگان به مدیریت آن مدرسه منصوب گردید.

دکتر لکهارت ایران شناس معروف انگلیسی که درباره تاریخ یهودیان تحقیقاتی دارد می نویسد: اسپاهان در زمان پارت ها به این منطقه اطلاق می شده است ولی درباره این که در چه زمانی و چه وقت یهودیان به این محل منتقل شده اند در منابع مختلف اختلاف است ولی در اصل سکونت این قوم در این ناحیه تردیدی وجود ندارد.

سکونتگاه های یهودیان در گلپایگان

ماجرای وشتی

ملکه وشتی نیز به نوبه خود جشنی برای بانوان در کاخ سلطنتی خشایار شاه ترتیب داد. در روز هفتم پادشاه سرخوش از باده به هفت نفر خواجگان و فراش خلوت فرمان داد که ملکه وشتی را آراسته به تاج سلطنتی به حضورش آورند تا زیبایی او را به مردم و صاحب منصبان عالی مقام بنمایاند. راستی که او زنی بس زیبا روی بود اما ملکه وشتی از رفتن سرباز زد و از فرمان پادشاه که خواجگان به وی رسانیده بودند روی برتافت شاه سخت غضبناک شد و به حکیمان خبره در علم قوانین (در اصل عربی به معنای علم زمان ها) روی آورد و خلاصه چنین است که هامان از بزرگان پارس کنیه مردخای را به دل گرفت و قصد قتل عامل یهودیان را داشت و فرمانی هم قبلا از خشایار شاه گرفته و به ولایات فرستاده بود و با اطلاع از این خبر و کمک استر ملکه و به دست آوردن موافقت خشایار شاه، یهودیان از قتل عامل نجات یافتند و هامان به سزای خیانت خود رسید و این بود علت نفوذ یهودیان در دربار شاه ایران و گسترش جوامع یهودی در ایران باستان.

سکونتگاه های یهودیان در گلپایگان

در مورد نام وشتی که در تورات آمده است ظن قوی این است که اسم مذکور باید مصحف وهشته است که به زبان کنونی بهشت یا بهترین باید بود.

پس از به دار آویختن هامان و قتل مخالفان یهودیان در یک صد و بیست و هفت ولايات خشایار شاه روزهای چهاردهم و پانزدهم آذر را به یادگار هر سال جشن می گیرند و در اوج قدرت مردخای و ملکه استر و قدرت یافتن مردخای در دربار عید پوریم با شکوه بسیار برگزار می شد.

سکونتگاه های یهودیان در گلپایگان

داستان استر و مردخای به اختصار

مردخای پسر یائیر پسر شمعی پسر قیش از سبط بنیامین در شمار تبعیدیانی بود که نبوکدنصر پادشاه بابل آنان را همراه شاه یهودا یکنیا از ارشلیم به اسارت آورده بود حدود سالهای ۵۹۸ ق. م مردخای شبی رویایی دید که بس وحشتناک بود و در آن شورش و توطئه علیه خشایار شاه بود و سخت او را تحت تأثیر قرار داد. پس از بیدار شدن یکسره در اندیشه این رویا و مشیت الهی فرو رفت تا شب کوشید که به انحای مختلف معنای آن را دریابد.

مردخای از دسیسه چینی دو خواجه پادشاه بفتان و تارش که پاسدار کاخ شاهی بودند و در دربار منزل داشتند آگاه گشت و به نیاتشان پی برد و دریافت که برآنند تا بر شاه «خشایار شاه» دست برآرند از این رو شاه را آگاهی داد، پادشاه امر به شکنجه آن ها کرد و پس از اقرار آنان، به دست عذابشان سپرد.

سکونتگاه های یهودیان در گلپایگان

کلیک ها: 77
سرگذشت یهودیان در اصفهان - 5.0 out of 5 based on 1 vote

سرگذشت یهودیان در اصفهان

یهودیه در زمان شاهان فرس در «کوی جهودان» یعنی محله یهود در نزدیکی دهکده خشينان که می شود آن را با محله احمدآباد امروز و کوی امامزاده اسماعیل و مسجد شعیا در محل خشينان سابق تطبیق داد مستقر شدند. یک حد محله جهودان، از صحرای دهکده یوآن شروع می شد و حد دیگر به دهکده خرجان و سنبلان و حد سوم به قریه های کمان، اشکهان و حد چهارم به دهکده های جروان و خشنیان محدود می شد.

سرگذشت یهودیان در اصفهان

مساحت یهودیه هفتصد جریب و مردم آن همه یهود به کارهای کثیف خود مانند حجامت، دباغی، رخت شوری و قصابی مشغول بودند تا آن که مهدی عباسی ، حاكم مسلمان اصفهان به ایوب بن زیاد غضبناک شد و او را به دربار خلیفه بردند و زندانی کردند مردم عرب دهکده طهران (امروز این دهکده به نام شهر تیران نامیده می شود) که از قبیله تمیم بودند، تصمیم گرفتند که مسجد جامع بزرگی بنا کنند و منبر مسجد ایوب بن زیاد را به آن جا منتقل کنند در نتیجه می شود گفت اول مسجد بزرگی که در اصفهان بنا شد مسجد خشينان بوده است که در خلافت علی بن ابیطالب (ع) و به وسیله عمربن خطاب بنا شد.

سرگذشت یهودیان در اصفهان

ابن حوقل و مقدسی جغرافی نویسان قرن چهارم هجری می نویسد که در شهر در کنار یکدیگر جای داشته است، یکی جی و دیگری یهودیه، جی در خاور که به آن شهرستان گفته می شده و باروئی با صد برج داشته است و یهودیه دو برابر جی بوده است و در زمان بخت النصر (۶۰۵ - ۵۶۲ ق.م) یهودیان را از بابل کوچ داد و در این مکان ساکن کرده است.

مقدسی در کتاب (احسن التقاسيم في معرفة الاقاليم ضمن توصيف اقليم) جبال درباره اصفهان و یهودیه چنین می نویسد: یهودیه قصبه اصفهان و جایی است بسیار بزرگ و آباد و معمور - اهالی آن بسیار خیر و صاحب جود و منش. این شهر شهر تجارت و معاملت است... بنا به روایتی بخت النصر چون بر بیت المقدس غلبه نمود و استیلا یافت بنی اسرائیل را از آن جا بیرون کرد آن ها در بقاع و اماکن ارض گردش و جستجو نمودند تا شهری را پیدا نمایند که شبیه به بلد خودشان باشد و در آن ساکن شوند، هیچ جا را به وصفی که می خواستند نیافتند مگر قصبه یهودیه اصفهان را. لذا در آن جا ساکن گردیدند.

سرگذشت یهودیان در اصفهان

سند تاریخی

در سال های ۲۲-۱۳۲۳ ضمن تجدید ساختمان سقف کنیسه حضرت یعقوب(ع) در قبرستان قدیمی یهودیان اصفهان که به نام استرخاتون، (سارح بت أشر) واقع در قریه پیربکران در ۳۰ کیلومتری جنوب غربی اصفهان که توسط انجمن ملی و خیریه کلیمیان از زیر خاک های انباشته شده کتیبه سنگی بیرون آورده شد و اکنون بر دیوار یکی از طاق نماهای داخل کنیسه نصب است که طول آن ۹۵ و عرض آن ۷۵ سانتی متر است و به خط عبری برجسته مشتمل بر آیاتی از تورات و تاریخ تحریر آن و نصب آن در اوایل قرن دوم مسیحی است که قدمت و سابقه طولانی اقامت یهودیان را در اصفهان نشان می دهد.

سرگذشت یهودیان در اصفهان

يهوديان در خمین

در سال های اولیه قرن بیستم چندین خانواده یهودی از گلپایگان خمین رفتند و ساکن شدند و تقریبا تا اواخر جنگ دوم جهانی ساکن این شهرستان بودند. شغل برخی از یهودیان طبابت بود. معروف ترین پزشک یهودی در خمین «حکیم شعبان» نام داشت و در بین مردم به مهارت در معالجه بیماری چشم مشهور بود و مراجعانی حتی از شهرهای مختلف داشت.

ژان اوبن وزیر مختار فرانسه در ایران که حدود سال های ۱۳۲۵ ه ق یعنی اوایل سلطنت محمدعلی شاه قاجار از خمین گذاشته است در سفرنامه خود نوشته است. در سراسر دهکده های عراق عجم طبابت در اختیار طبیب های یهودی است، درباره طبیب روستای بزرگ ورچه در ۲۰ کیلومتری شمال غرب خمین نوشته است این طبیب یهودی، تنها زندگی می کند اما برای برگزاری عید پاک و عید میوهبندان به گلپایگان می رود تا مراسم مذهبی را در میان خانواده خود برگزار کند. در ایامی که او در ورچه زندگی می کند، دائما در آبادی های حول و حوش در حرکت و رفت و آمد است. تمام معلومات پزشکی را از پدرش به ارث برده است که شخص اخير الذکر نیز از یزد به جای دیگری گلپایگان مهاجرت کرده است. او شخص حجامت می گیرد، تنقیه می کند.

سرگذشت یهودیان در اصفهان

کلیک ها: 50
معرفی بقعه های تاریخی گلپایگان - 5.0 out of 5 based on 1 vote

معرفی بقعه های تاریخی گلپایگان

بقعه بابا عبدالله

در شمال شهر گلپایگان و جوار مسجد تاریخی حجة الاسلام که در محله بابا عبدالله واقع است، بقعه ای برفراز مقبره (بابا عبدالله) بر پاست که تقریبا در کنار خیابان واقع گردیده است و مورد توجه مردم و زیارتگاه و محل نذورات مردم است.

بقعه پیرعلاءالدين و گورستان قدیمی

در شرق شهر گلپایگان و در ابتدای زمین های کشاورزی و صحرای معروف به (صحرای عرب) و در نزدیکی های بقعه و مسجد سیدالسادات، گورستان قدیمی است که به تدریج زمین های آن به تصرف مردم درآمده و خانه های مسکونی در آن جا ایجاد گردیده است. و در وسط این گورستان بقعه و صحن کوچکی وجود دارد که مقبره (پیر علاءالدین) که در اصطلاح اهالی (پیر علا) گویند قرار گرفته و دارای چندین درخت کاج کهن و تعدادی قبر با سنگ های قدیمی هست ولی تاریخ مشخصی ندارد.

معرفی بقعه های تاریخی گلپایگان

بقعه (باباشيخ) در گوشه محمد مالک

در دامنه رشته کوه الوند و در بخش شمالی شهر باستانی گلپایگان، و اندکی بالاتر از معدن سرب - دره شهیدان بقعه ای کوچک و ساده مربوط به (بابا شیخ) وجود دارد که زیارتگاه مردم است. به ویژه در اواخر تابستان بعد از فصل درو و خرمن کوبی روستاییان برای استراحت و زیارت به گوشه محمد مالک که مزرعه ای مصفا و خوش آب و هواست می روند و شبی را بیتوته می کنند راه آن (کوهستانی) است از آن جا به قسمت مرتفع کوه الوند می روند که معروف به (تخت پهلوان صابر) است. ولی هیچ کدام تاریخ مشخص ندارند، گر چه قدمت آن ها از سبک ساختمان قطعی است و در سفرنامه ها و کتب های تاریخ هم ذکر شده است.

معرفی بقعه های تاریخی گلپایگان

بقعه امامزاده ناصر بن علی فرزند حضرت علی (ع)

در کنار دیوار شرق و مقبره معروف هفده تن گلپایگان، بقعه ای به نام ناصر بن علی(ع) از دارد و به روایت مشهور جزء شهدا و توسط حاکم وقت گلپایگان که از مخالفین حضرت علی (ع) و به دستور عبدالحمید همدانی - حاکم همدان برای جلوگیری از نفوذ شیعیان که خطر بزرگی برای حاکم وقت بود و به گلپایگان لشگرکشی نموده بود، این امامزاده معصوم توسط شهریار حاکم گلپایگان مقتول و به روایتی زنده زنده در لای جرز دیوار گلی مدفون گردیده است. امامزاده ناصربن على مورد توجه خاص مردم است که خوشبختانه در این سال ها بقعه و نمازخانه و صحن مناسبی برای آن ساخته شده است.

در افسانه های محلی گلپایگان می گویند. شهریار بعد از این جنایات فجيح و به شهادت رساندن امامزاده معصوم، به کیفر خود رسید و مبدل به (سگ سیاه رنگی) شده که روزها در بیغوله ها و پاهای خشک اطراف هفده تن و بقعه ناصربن على مخفی است و شب ها بیرون می آید و درب منازل مردم آن حدود میردو و درخواست (حصه گوشت می کند).

معرفی بقعه های تاریخی گلپایگان

بقعه پیر شهریار

یکی دیگر از بقاع گلپایگان بقعه پیر شهریار در قریه حسن آباد روستای هنده و دیگری بقعه پیر ارجن در قریه حاجیله، بعد از محل سد اختخوان که نیاز به بررسی و تحقیق دارد.

امامزاده عمران بن علی(ع)

در شهر گوگد در شرق گلپایگان که مسقط الرأس حضرت آیت الله العظمی سید محمدرضا گلپایگانی و نیز بسیاری دیگر از روحانیون عالیقدر است. مدفن امامزاده عمران بن علی(ع) با یک گنبد که دارای پوشش مسی است و صحن وسیعی دارد وجود دارد که به مرور ایام تغییراتی در آن داده شده است و اخیرا از طرف سازمان میراث فرهنگی نسبت به مرمت آن اقدام شده است.

گوگد و تپه های عسقلان از شهرهای قدیمی است که در اصطلاح محلی به آن حقوقه گویند.

معرفی بقعه های تاریخی گلپایگان

امامزاده صالح پیغمبر

این امامزاده در ۲۶ کیلومتری از بخش شرقی شهر گلپایگان و در دهستان کنجدجان قرار گرفته است. صالح پیغمبر از پیامبران بنی اسرائیل می باشد. در روند ساخت این بنا گویا آجر و مصالح ساختمانی آن را بر پشت (بز) بسته و به قله کوه منتقل کرده اند و بعدا اطراف کوه را به طور شیب فوق العاده تند برش داده و شاید عوامل طبیعی مانند یخبندان و ریزش کوه آن را از دسترسی خارج کرده است. صعود به آن با مشکلات فراوان همراه است و توسط کوهنوردان انجام می شود و افراد عادی نمی توانند صعود نمایند در آن قله آب انباری هم وجود دارد که توسط آب باران و برف پر می شود.

معرفی بقعه های تاریخی گلپایگان

کلیک ها: 69
معرفی قلعه های باستانی گلپایگان - 5.0 out of 5 based on 1 vote

معرفی قلعه های باستانی گلپایگان

قلعه باقرخان

در شمال شرقی گلپایگان و در دشت اباعبدالله قلعه ای وجود داشت که در جنگ ها مورد استفاده قرار می گرفت و به مرور ایام خراب گردید. یک بار هم در دوران حکومت حیدرقلی میرزا تجدید بنا شد ولی در سال ۱۳۰۷ هجری قمری دوباره خراب گردید و دیگر قابل تعمیر نبود و به تدریج تبدیل به محل کشت و زرع شد ولی آثار آن هنوز برجاست، با قرخان از سواران دلاور و سر کردہ فوج گلپایگان بود و در جریان جنگ مهرعلی خان تکلو سپهسالار زند، قاسم خان گلپایگانی فرمانده فوج و ساكن قلعه بود.

معرفی قلعه های باستانی گلپایگان

قلعه اديب معروف به پشت بارو

در شرق شهر که زمین های زراعتی از آن جا شروع می شد قلعه ای با دیوارهای گلی بسیار ضخیم وجود داشت که باروی شهر محسوب می شد و در داخل آن خانوارهای زیادی زندگی می کردند. که به تدریج تخریب و از تعمیر آن عمدا خودداری شد و کم کم دیوارها را خراب و در آن خانه سازی و مقداری هم کشت و زرع می شود آثاری از آن هنوز برجاست.

قلعه قدسی

در جنوب شرقی و در کنار (جوق ونو وآ) قلعه قدیمی و مستحکمی با برج و بارو و مزغل و دیوارهای گلی بسیار ضخیم وجود داشت که تا قبل از انقلاب هم آثار آن و بعضی از دیوارهای بر پا بوده که در جریان امتداد خیابان گوگد و جاده آسفالته توسط مالکان تخریب و تبدیل به خانه و مسکن گردید.

معرفی قلعه های باستانی گلپایگان

قلعه سر رباطان يا قلعه خوانین

در راه بین شهر و رباطات قلعه ای نه چندان قدیمی که شاید جلوتر از عهد زندیه نباشد وجود دارد که هنوز هم دیوارها و برج های آن برپاست ولی از داخل تخریب وتبدیل و تقسیم به منازل مسکونی گردیده است. در ایام جنگ های زندیه ولرهای بختیاری و حمله آنان به شهر گلپایگان محل دفاع توسط خوانین رباط بوده است.

معرفی قلعه های باستانی گلپایگان

قلعه اسفنجه

در سه کیلومتری غرب گلپایگان در روستای اسفنجه قلعه ی کوچکی هست که محل سکونت خانواده مرحوم حاجی خان سهرابی است و به تدریج از حالت بسته و محفوظ خارج گردیده است.

قلعه گبری

در ساحل شمال غربی دشت گلپایگان، یا دست چپ ورودی به پل قاضی زاهد از شهر تپه خاکی نیمه مرتفعی وجود داشت که آثار دیواره های آن تا سال های قبل مشاهده می شد و بین اهالی به قلعه گبری معروف است که گویا مربوط به بقایای دوران ساسانیان و مجتمع سکونتی زردتشتیان بوده است که در اثر بی توجهی باستان شناسی تخریب و خاک و هوار آن برای مصارف کود کشاورزی به نقاط دیگر دشت حمل شد.

معرفی قلعه های باستانی گلپایگان

قلعه رکابدار

قلعه دیگری در رکابدار هست که محل تقسیم آب رودخانه در جوی های سنتی و نهرهای معروف روستاها و رباطات و دهات است. در سال های ناامنی حدود ۱۲۹۰ خورشیدی که گلپایگان مورد هجوم و غارت علی قلی لر و رجب علی دزد غارت گر قرار گرفت، قادر به مقاومت در مقابل مهاجمین نشد و ویران گردید.

قلعه اختخوان

در روستای اختخوان که در غرب گلپایگان و هم اینک دریاچه سد می باشد قلعه ای در تپه ای مرتفع و مشرف به رودخانه وجود داشت، که محل سکونت روستاییان بوده - در سال احداث سد و ایجاد دریاچه پشت آن به زیر آب رفت. بعد روستای عباس آباد توسعه یافت و اهالی اختخوان در آن سکنی گزیدند.

معرفی قلعه های باستانی گلپایگان

قلعه حسن فلک

در ارتفاعات کوه انگشت لیس و تقریبا نیمه راه خمین - گلپایگان از طریق ارتفاعات کوه الوند و عبور از گردنه حسن فلک به قلعه ای می رسیم به همین نام که سابقه تاریخی حتی قبل از زندیه دارد و اکثر جهانگردان و مسافران که سفرنامه یا خاطرات خود را در سفر به کمره و گلپایگان نوشته اند از آن یاد نموده اند و به علت ناامنی و دزدگاه بودن همیشه خاطره ای در ذهن مسافران داشته است و رباط آزیلیا و شم دلال که مشرف به شهر گلپایگان است بعد از این محل واقع گردیده است و راه قافله رو قدیم بوده است.

معرفی قلعه های باستانی گلپایگان

قلعه حسن آباد

در جنوب گلپایگان و شاید جنوب شرقی بین گلپایگان و وانشان قلعه ای هست که هم اکنون برپاست و در ایام زندیه هم وجود داشته است و برای حفاظت روستاها و جلوگیری از حملة لرها و غیره احداث شده بود که توسط مرحوم حسن خان سهام خوانساری تعمیر کلی شد و محل سکونت خانواده او بود که به وارثان رسیده است.

قلعه وداغ

بین روستای بزرگ کنجدجان و موته در مسیر جاده آسفالته - دلیجان - موته به گلپایگان که از کنار تنها معدن طلای ایران که هم اینک در حال استخراج طلا از آن هستند و دشت وسیعی است - دهکده بزرگ و آبادی به نام وداغ وجود دارد که دارای ۱۲ رشته قنات سنگ چین و آب فراوان و خاک حاصل خیز است و در زمان قاجاریه در اختیار امیر مفخم بختیاری (فاتح تهران در جنگ مشروطه) و بعد فرزند کوچکش امیربختیار قرار گرفت در جریان کودتای امریکایی ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ خورشیدی تیمور بختیار که بعد به درجه سپهبدی رسید و فرمانده لشگر گارد بود از عموی خود امیربختیار خریداری کرد و با استفاده از ماشین آلات راه سازی و دستگاه های مهندسی لشگر گارد جاده وسیع و با اسلوب فنی ایجاد کرد و حتی فرودگاه هم در آن ساخت و اولین کشت و صنعت را با کمک مهندسان کشاورزی ایتالیایی در آن بوجود آورد که بعد از جریان اصلاحات اراضی اولین شرکت تعاونی روستایی ایران در آن پیاده شد و در دوران انقلاب اسلامی تقسیم اراضی و شرکت تعاونی به شکل دیگر دائر شده است.

معرفی قلعه های باستانی گلپایگان

قلعه و قبرستان قاضی زاهد

در شمال شهر گلپایگان و ساحل شمالی رودخانه تا دامنه کوه الوند گورستان قدیم شهر قرار دارد و سنگ قبرهای قدیمی تا دوران صفویه در آن هست، در زمان حاجی میرزا آقاسی صدراعظم محمد شاه قاجار، قلعه ای در آن احداث گردید و رشته قناتی هم احداث شد و داستان معروف مقتی (چاه کن که از سختی کار و به آب نرسیدن قنات شکوه و شکایت در ته چاه با خود می کرد و میرزا آقاسی در بالای چاه شنید و گفت: اگر آب ندارد برای تو که نان دارد). را مربوط به این قنات می دانند.

معرفی قلعه های باستانی گلپایگان

کلیک ها: 157

زیر مجموعه ها