زیباترین پل های قدیمی در ایران

از گذشته راه‌های زیادی برای تردد وعبور و مرور  مسافران و کاروان‌های تجاری وجود داشت که به واسطه موقعیت جغرافیایی و عوارض طبیعی در دراز مدت تاریخ  بشر صدها پل برای  رفت و آمد مسافران روی رودها و دره‌ها ساخت که از برخی از آن ها هنوز بهره مند می شوید  واغلب آنها نیز ویران شده هست. در اینجا به معرفی ده پل تاریخی در گوشه و کنار این سرزمین بهستانی می‌پردازیم.

 پل جی ساخته شده در دوره سامانیان

این پل که مربوط به دوره ساسانیان و قبل از اسلام هست در چهار کیلومتری شرق اصفهان و روی زاینده‌رود ساخته شده هست. نوع ساخت این پل که در میان چشمه‌های آن قوس‌های زیبای کوچکی اجرا شده، هنوز کاملا تندرست و پابرجا و قابل مصرف هست. این پل را می‌توان کهن‌ترین پل ساخته شده روی زاینده‌رود شناخته شده است  که بارها در دراز مدت تاریخ و به ویژه در قرون نخستنیه اسلامی مورد تعمیر و مرمت قرار گرفته هست. مصالح به کار رفته در این پل خشت و آجر و ساروج هست و کارشناسان علت استقامت و ماندگاری آن را نیز همین مسئله می‌دانند.

زیباترین پل های قدیمی در ایران

 درازا این پل 105 متر و عرض آن پنج متر هست که این فرمایش سبب شده رفت و آمد مسافران و کاروان‌ها از روی آن به سادگی انجام شود. به گواه زیادی از باستان شناسان علت  ساخت اولیه  این پل، مورد استفاده در لشکرکشی‌های نظامی بوده که پس از آن  مورد مصرف تجاری و... قرار گرفت. در دوران صدر اسلام این پل با اسم پل حسین شناخته می‌شد و در نزدیکی آن تعداد زیادی آثار و ابنیه با شکوه ساخته شده بود.

 پل دختر در  لرستان

این پل ابتدای جاده پلدختر خرم‌آباد و در ورودی شهر پلدختر قرار گرفته هست. هم اكنون فقط دو طاق چشمه در طرفین منتهی‌الیه شرق و غرب باقی مانده‌اند که جاده آسفالته از زیر طاق چشمه شرقی عبور می‌کند و در منتهی‌الیه غرب نیز طاق چشمه‌اش ارتفاع کمی دارد. این دومین پلی هست كه در لرستان باسم «كر و دت» یا پل دختر مشهور هست هرچند این بنا قرن چهار هجری قمری مورد مرمت و تنو بنا قرار گرفته هست، اما ریشه آن بنا به احتمال زیاد مربوط به دوره ساسانی هست.

زیباترین پل های قدیمی در ایران

جهت پل شرقی ـ غربی ودرازا آن 270 متر هست و اساس‌های عریض و قطور آن از سنگ ساخته شده‌اند. فرمایشوزه فقط یك طاق از پل موجود هست كه جاده خرم‌آباد‌ ـ اندیمشك از زیر آن می‌گذرد. بلندای این طاق 18 متر از سطح آسفالت هست و نزدیك به 30 متر از آب رودخانه ارتفاع دارد. عریضا چشمه موجود 5/11 متر هست. درمورد وجهه تسمیه پل برخی آن را منتسب به ایزد بانو آناهیتا می‌دانند. بی‌تردید این پل اهمیت ویژه‌ای در ارتباط و رابطه  بین مناطق جنوب با غرب و مركز و شمال داشته و علاوه بر اتصال لرستان و ایلام راه ریشهی شاپورخوهست به جندی‌شاپور شهر کهن خوزستان (دوره ساسانی) به تعداد می‌رفته هست.

زیباترین پل های قدیمی در ایران

اكنون پنج اساس ستون و ستون تندرست باقی مانده و بقایای چهار اساس ستون تخریب شده نیز در مکان عبور آب دیده می‌شود. در منتهی‌الیه غربی پل، ورودی شیبداری به سمت جاده قدیم تعبیه شده هست و مسافران از طریق عبور از این پل امکان عبور از رودخانه و دره آن را پیدا می‌کردند. در منتهی‌الیه شرقی و در کنار طاق چشمه تندرست، دو طاق نمای کوچگ به صورت L در کنار هم قرار گرفته و مسیر به گونه‌ای هست که مسافران با مصرف از سطح شیبدار و برگشت آن از روی قوس نخست به سمت پایین جنبش کرده و از زیر قوس دوم از پل بیرون می‌شدند.

 پل قافلانکوه بین  زنجان و میانه

مسافرانی که از زنجان به میانه سفر می‌کنند در مسیر خود و در 20 کیلومتری جنوب شرقی شهر میانه با چشم‌انداز پلی زیاد زیبا روی رود قزل اوزن روبه‌رو خواهند شد که حدود 600 سال قبل و در دوران قبل از صفویان و مقارن با عصر تیموری ساخته شده هست. البته برخی از باستان شناسان، شالوده نخستیه این پل را هم مربوط به دوران ساسانیان می‌دانند.

این پل دارای یک دهانه بزرگ و دو دهانه جانبی کوچک در طرفین هست. در درازمدت  تاریخ مسافران و جهانگردان زیادی از این مسیر عبور کرده و به توصیف این پل زیبا پرداخته‌اند. یکی از مشهور‌ترین این افراد مادام دیولافو هست که در دوره قاجاریه به ایران سفر کرد و کل مشاهدات سفر خود به ایران و عراق را در قالب سفراسمه‌ای زیبا به نگارش درآورد. پروفسور پوپ در كتاب ارزیابی هنرهای ایران، تاریخ بنای پل را اواخر قرن ‌15 میلادی (قرن 10 هجری) دانسته و اسم معمار آن را حاج عباس بن الحاج محمد بن العباس قزوینی‌ و اسم حاكم وقت را محمد روان بن عثمان القزوینی نوشته هست.

زیباترین پل های قدیمی در ایران

نکته تاسف‌بار در مورد این پل، تخریب عمدی آن به وسیله مواد منفجره در زمان حکومت پهلوی و توسط خرابکاران و متمردان مکانی هست که موجب شد بخش میانی این پل کاملا آسیب‌دیده و از بین برود، این پل به میزان‌ای تندرست و استوار و با شکوه  باقی مانده هست که چنان چه این حادثه روی نمی‌داد، هنوز قابل مصرف بود. این مسئله سبب شد اهالی مکان، این پل را با اسم پل شکسته نیز خطاب کنند.

زیباترین پل های قدیمی در ایران

پل چالان چولان

پل چالان چولان در دشت سیلاخور در مسیر جاده کهن بروجرد به خوزستان و اصفهان روی رودخانه سزار در روستای گاراژ احداث و ساخته  شده هست. ‌این پل در زمان صفوی و روی شالوده پلی از زمان ساسانی ساخته شده و ‌درازا این پل 120 متر هست كه دارای شش طاق چشمه آجری هست كه اساس‌های آن تا ارتفاع یك متری از سنگ و بدنه از آجر ساخته شده هست. اكنون این پل دارای شرایط مناسبی هست. نکته قابل توجه تغییر نكردن عرض رودخانه هست که هنوز آب از زیر تمام طاق چشمه‌های آن عبور می نمایید.

زیباترین پل های قدیمی در ایران

 در دو طرف گذرگاه این پل دو دیواره آجری به ارتفاع 90 سانتی‌متر برای امنیت و ممانعت از سقوط عابران از روی پل برپایی شده هست. روی گذرگاه پل، جان پناه آجری در طرفین مسیر برپایی شده که در بالا به شکل مثلثی و شیروانی ساخته شده هست. تا چندی قبل عبور و مرور خودروها از روی این پل انجام می‌گرفت که دستور آن با ساختن پلی نو در کنار آن، مسیر جنبش  و حرکت ماشین‌ها تغییرداده  هست. بر اساس‌های پل و قسمتی که با آب ارتباط دارد، زائده‌های مثلثی شکلی برپایی شده هست که جریان عبور آب را تسهیل می‌کند. پل تاریخی چالان چولان در زلزله فروردین 85 زیان دید كه اكنون این بخش‌ها مرمت شده هست.

 

 

 

 

 

 

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 0.00 (0 Votes)

مطالب مشابه

هتل ایران مشهد

تسهیلات دارندگان ایران کارت بانک آینده

هتل ایران کیش

رستوران های مالزی

مالزی در یک نگاه

رفت و آمد در مالزی

امتیاز کلی این مطلب (0)

0 از 5 ستاره
افزودن نظر