معرفی بناهای عام المنفعه قزوین - 5.0 out of 5 based on 1 vote

معرفی بناهای عام المنفعه قزوین

بیمارستان های قزوین

درمانگاه صحیۀ قزوین

به نوشته جان ویشارد ظاهر نخستین بیمارستان را شرکت جاده سازی روس ها برای معالجه کارمندان و کارگران خود در قزوین دایر کرده اند. از محل آن آگاهی در دست نیست اما محتمل است همان درمانگاه صحية قزوین در جنب باغ و عمارت شهرداری باشد که ساخته روس هاست.

این درمانگاه مرکب از دو اطاق و یک بیمارستان ده تخت خوابی بود، اما به سبب کمبود بودجه، کمتر بیماران را در آن جا بستری می کردند و معالجات غالبا سرپایی بود.

بیمارستان حاج محمد علی آقا امینی

این بیمارستان در اواسط خیابان فردوسی و در ضلع شرقی آن خیابان واقع است که مرحوم حاج محمد علی آقای امینی دایر کرده است و موقوفاتی دارد که از آن جمله ده آقابابا بر سر راه قزوین به رشت است. این بیمارستان با تعمیراتی که در آن صورت گرفته هنوز دایر است.

معرفی بناهای عام المنفعه قزوین

زورخانه های قزوین

زورخانه پشت حمام شاه به این زورخانه به جهت پهلوان حسین و جمشیدگرد که نیابت سالارحشمت را داشت و چند تن دیگر تأسیس گردیده است.

زورخانه تبریز - در ۱۳۲۵ شمسی تأسیس شده است.

زورخانه جنب حمام جلودار - روبه روی سرای ضرابخانه، در ۱۲۸۷ شمسی تأسیس شده است.

زورخانه حاج سید غلامحسین - ظاهرا مؤسس آن حاج حسین پهلوان بوده است در محله آخوند، در خرابه نزدیک مسجد ملا مهدی و متروکه است.

زورخانه د باغان ۔ واقع است در محله دباغان و در حدود سال ۱۳۰۱ هجری قمری کربلائی اسدالله معروف به بابا علی با کمک جمعی از ورزش دوستان در آن محل تأسیس کرده و با مساعی مردی به نام کربلائی اسماعیل آقا (خاخا) و پهلوان صبوح مربی ورزش، قهرمانانی در آن باشگاه تربیت شده و شهرت یافته اند.

زورخانه درب کوشک - در ۱۳۰۲ شمسی تأسیس شده است.

معرفی بناهای عام المنفعه قزوین

زورخانه دیمج - این زورخانه به همت برادران مشهدی یوسف و مشهدی مهدی فرزندان على زهتاب که هر دو از قهرمانان نامی بوده اند تأسیس شده است در ۱۲۶۵ قمری.

زورخانه سکه شریحان (سرکوچه ریحان) - در خرابه پشت آب انبار سکه شریحان واقع و در سال ۱۳۰۱ هجری قمری به همت مرحوم کلانتر قزوینی تأسیس شده و قهرمانان نامی تحت نظر و تربیت کربلائی سیدعلی علاقبند به عرصه آمده اند.

زورخانه سلامگاه شاهزاده حسین - که شاید همان زورخانه دباغان باشد. زورخانه شرافت . در سال ۱۳۱۷ شمسی تأسیس شده است.

زورخانه کهن – در سال 1325 شمسی تاسیس شد.

زورخانه نائب الصدر – در اول کوچه چاقوسازان (محمدیه) به همت خود نایب الصدر تاسیس شده است. در سال 1282 قمری.

معرفی بناهای عام المنفعه قزوین

رودخانه های قزوین

رودخانه ها که به شهر می رسند و باغستان های قزوین را آبیاری می کنند بدین قرارند:

١- رودخانه ارنزک: سرچشمه آن در حوالی قریه میزوج در بیست کیلومتری شمال قزوین واقع است. این رودخانه نزدیک امامزاده با رجین و در محل سد یا بند سپهدار دو رشته می شود. یک رشته اختصاص به باغ های شهر دارد و به مصرف آبیاری قسمتی از باغ های جنوبی و جنوب شرقی و شرقی بیرون شهر می رسد؛ رشته دیگر مستقیما به طرف شهر می آید و در مسیر خود دوازده آسیاب را می گرداند و چون به یک کیلومتری شهر (زیر باغ موثق) می رسد چهار شعبه می شود. یک سهم آن مخصوص آبیاری سبزی کاری آقاجمالی (حکم آباد پنبه ریسه) است و سه سهم دیگر به شهر می آید و مردم از آن بهره مند می شوند (و به آن «آسیاب جوب» می گویند).

معرفی بناهای عام المنفعه قزوین

۲- رودخانه دزج (دیزج): سرچشمه این رودخانه بالای دهکده الولک و چشمه سارهای کوه «سلطان ويس» و کوه «الاتر» واقع در بیست و چهار کیلومتری شمال غربی قزوین است که چشمه سارهای الولک نیز بدان ها می پیوندد. این رودخانه در قریه نیاق دو رشته می شود، یک رشته در مسیر خود دوازده آسیاب را می گرداند آن گاه به شهر می رسد؛ رشته دیگر پس از رسیدن به بیرون دروازه گوسفند میدان (دروازه رشت) چون اختصاص به باغ های بیرون شهر دارد تا هفتاد روز پس از عید نوروز کلیه باغ های باختری و جنوب غربی و جنوبی خارج شهر را مشروب می سازد.

این رشته سابق از داخل شهر و از کنار بازار می گذشت و به همین مناسبت به رودخانه بازار معروف بود. در سال های اوایل قرن چهاردهم شمسی مجرای آن را به خارج شهر انتقال دادند و مجرای سابق آن را نیز بر کردند و خیابان مولوی را احداث نمودند.

معرفی بناهای عام المنفعه قزوین

کلیک ها: 19
معرفی خیابان های تاریخی قزوین - 5.0 out of 5 based on 1 vote

معرفی خیابان های تاریخی قزوین

خیابان های قزوین خیابان سپه

در زمان شاه صفی خیابان مورد بحث را از سوی جنوب امتداد داده و به گورستان جنوب شهر (گورستان گهن بر) رسانده اند. بعدها نام این خیابان بر منازل و مکان های اطراف آن و به عبارت بهتر بر قسمتی از محله شهرستان قدیم اطلاق گردید و این بخش از شهر را محله خیابان نامیدند.

معرفی خیابان های تاریخی قزوین

در زماني ناصرالدین شاه به مباشرت سعدالسلطنه که بعد حاكم قزوین گردید به دستور میرزا علی اصغرخان اتابک در قسمتی از خیابان احداثی شاه صفى یعنی از مقابل مسجد جامع و بازارچه خیابان تا محل فلكه سپه فعلی مهمانخانه و چاپارخانه و تلگراف خانه هند و اروپا احداث گردید و خیابان سپه را از شرق مهمان خانه در معبر باریکی به خیابان طهران متصل ساختند که هم اکنون محل بارفروشان است. این مهمان خانه و چاپارخانه در سال ۱۳۱۰ شمسی خراب شد و سبزه میدانی بر جای آن احداث گردید که به سبب بی آبی مخروبه ماند و بعد با رسیدن خط آهن به قزوین و بنا شدن ایستگاهی در جنوب شهر، خیابان سپه را تا عمارت ایستگاه امتداد دادند و سبزه میدان مذکور و قسمتی از کاروانسرای سعدالسلطنه، که در ضلع جنوبی خیابانی که از دروازه طهران تا سلام گاه شاهزاده حسین امتداد داشت بنا شده بود، از میان رفت و در طرفین خیابان احداثی دکاکینی بنا گردید.

معرفی خیابان های تاریخی قزوین

خیابان تبریز

خیابانی است در جنوب خیابان رشت نزدیک دروازه رشت ممتد به سوی جنوب با نام خیابان تبریز.

خیابان حافظ

این خیابان در فاصله دروازه راه کوشک و خیابان فردوسی واقع بوده و کارخانه های حاج رحیم آقا و آذربایجان و روغن کشی غفاری و پنبه پاک کنی در شمال آن قرار داشته است.

خیابان خیام

این خیابان از وسط خیابان شاه رو به شمال منشعب گردیده است با نام خیابان خیام.

معرفی خیابان های تاریخی قزوین

خیابان سعدی

این خیابان قسمت شمالی مسیر رودخانه درج تا محل ورود آن به شهر است که بعدها نام خیابان سعدی بر آن اطلاق گردیده است.

خیابان شاه

این خیابان با قطع قسمتی از محوطه شمالی باغ سعادت آباد (باغ موزه فعلی) و ممتد ساختن آن به سوی شرق تا محل دروازه پنبه ریسه احداث گردیده است با نام خیابان شاد.

خیابان شهرداری

خیابانی است که از قسمت وسطای خیابان خیام به سوی شرق منشعب گردیده است و تا برابر حکم آباد آقاجمالی ممتد است و فاصل میان عمارت شهرداری است با عمارات كانطور (یعنی مجموعه عمارات پذیرایی و ثبت احوال و راه و دارایی و معارف و اوقاف و کلیسا و منبع آب) مشهور به خیابان شهرداری است.

خیابان طهران

این خیابانی ممتد از دروازه طهران تا سلام گاه شاهزاده حسین، در همان زمان احداث مهمانخانه (۱۲۹۶ ه.ق.) با وسعت دادني معبر قدیم و برداشتن برخی بناهای واقع در آن فاصله ایجاد گردیده است با نام خیابان طهران و بعدها به مناسبت ایجاد گاراژی برای اتومبیل هاي «آف د ایران» در نزدیک دروازه به «راه راپور» (یا به اصطلاح عامه راه وافوره) موسوم گشته است.

معرفی خیابان های تاریخی قزوین

خیابان عبید زاکان

این خیابان با توسعه معبر مقابل دهانه بازار سعدالسلطنه تا بازارچه آکبیر احداث گردیده است با نام عبید زاکان.

خیابان مولوی

قسمتی از مسیر قدیم رودخانه دزج است، از تقاطع آن با خیابان رشت تا غرب سلام گاه شاهزاده حسین که پس از انباشته شدن و برگرداندن مجرای رودخانه به بیرون باروی غربی شهر به آن نام خیابان مولوی داده اند.

این خیابان ها جز خیابان سپه و فردوسی (کوچه باغ سابق) که مربوط به دوران صفوی است و خیابان پیغمبریه و خیابان طهران که به دوران قاجاریه مربوط است، بقیه در دوران سلطنت پهلوی اول از توسعه معابر ایجاد شده است.

معرفی خیابان های تاریخی قزوین

خیابان پزشک خانه

میسیون امریکایی نیز در اواخر دوره قاجاریه در مرکز شهر با کمی فاصله از مهمان خانه مقابل مسجد جامع بازارچه در خیابان پزشک خانه ای، دارالشفائی دایر کرده بودند، که به سبب وجود این بنا، آن خیابان به پزشک خانه معروف شد.

اینکه دارالشفاء بر باغ و محله ای در شمال محله سکه شریحان و شرق مسجد شاه و غرب خیابان پیغمبریه اطلاق شده است آیا درمانگاهی در دوران قاجار بوده است یا خیر، هم چنان جای بررسی دارد.

به این بنا در شهریور ۱۳۲۰ با افتادن بمبی از طیاره روس ها در حیاط جنوبی، به آن آسیب جدی رسید که بعدها ترمیم گردید و جزء آثار باستانی گشت.

کلیک ها: 24
معرفی حسینیه های قزوین - 5.0 out of 5 based on 1 vote

معرفی حسینیه های قزوین

حسینیه آقا سید رضی ها - این حسینیه در خیابان پیغمبریه روبه روی بقعه پیغمبریه است.

حسینیه امینی ها - از جاهای قابل توجه قزوین یکی هم حسینیه امینی ها است. بانی آن مرحوم حاج محمدرضا امینی است (فرزند حاج محمد حسن فرزند حاج عبدالله سرسلسله خاندان امینی ها و برادر حاج محمد تقی امینی) از اعیان تجار قزوین (وی اولاد نداشت و لذا از سهم الارث خود حسینیه را و برادرش حاج محمدتقی شانزده عمارت تو در تو و پیوسته به یک دیگر را) در مغرب رودخانه درج که اکنون آن را پر کرده اند و تبدیل به خیابان مولوی گردیده است، ساختند.

معرفی حسینیه های قزوین

این ساختمان ها در حدود سال ۱۲۷۵ هجری قمری بنا گردیده و مطابق صورتی که در دست ورثه حاج محمدتقی مرحوم است در آن وقت به مبلغ چهل و هشت هزار تومان یا چهارصد و هشتاد هزار ریال تمام شده است، در صورتی که مصالح به کار رفته در ساخت بنا یعنی آجر و آهک را خود بانی کوره زده و تهیه کرده است و گچ را خرواری 25 / 1 ریال خریداری نموده و اجرت با روزی شصت دینار و شاگردبتا پانزده دینار و عمله سی دینار و نجار هشتاد دینار بوده است.

معرفی حسینیه های قزوین

مرحوم حاجی محمدرضای امینی برای خیرات و مبرات دهاتی را در سال ۱۳۰۳ هجری قمری وقف نموده است و تولیت آن ها که با فرزند برادرش مرحوم حاج علی نقی وكيل التجار و فرزندان اوست : قرية قم بیک شش دانگ، قریه آشتجین شش دانگ، قریه داغلان دو دانگ، قریه بشر چهارده سهم و نیم از شش دانگ. درآمد این املاک به مصارف روضه خوانی در ایام محرم و اطعام مساکین در محرم و صفر و رمضان باید برسد و مازاد میان ارحام قسمت گردد.

حسینیه تقوی ها - این حسینیه در خیابان مولوی واقع و همان مسجد آقاسید عبدالصمد است.

حسینیه حاج آقای ادیب ۔ این حسینیه که به حسینیه مجابي ها نیز معروف است، در کوچه روبه روی حمام صفا، خیابان مولوی واقع است.

معرفی حسینیه های قزوین

حسینیه حاج سید ابو تراب ابوترابی - این حسینیه در محله حلاجان نزدیک حسینیه حاج سید جمال واقع است. محوطه ای است رو باز که دورتادور پاگرد دارد و عزاداران در این پاگردها و در فصل مناسب در محوطه وسط آن گرد می آیند. در دهه اول محرم صبح ها در این حسینیه مراسم عزاداری برپا می شود.

حسینیه حاج سید جمال - این حسینیه در ضلع جنوبی غربی خیابان سپه و پشت مسجد جامع در گذر حاج سید جمال واقع است. حیاط آن شمالی جنوبی و مربع مستطيل است و از طرف جنوب و غرب و شرق در دارد. در سابق عمارتی ارسی دار در شمال و حوض آبی در وسط حیاط و آب انباری در جنوب داشته است، اما در حال حاضر آن همه از میان رفته است. دوازده روز از آغاز محرم بعداز ظهرها با برافراشتن چادر آن جا روضه خوانی انجام می گیرد. این حسینیه موقوفه ندارد و هزینه ایام عزاداری از محل نذورات تأمین می شود و خدمات آن جا را افراد معتقد و علاقه مند بر عهده می گیرند. بنای حسینیه را مربوط به دویست سال قبل می دانند. آن چه مسلم است مربوط به دوره قاجاریه و مدرس آقا سید عبدالکریم پدر مرحوم آقاسید جمال رضوی نبوی بوده است.

معرفی حسینیه های قزوین

حسینیه حاج سید حسین - این حسینیه در غرب مدخل خیابان پیغمبریه از جنوب و غرب مجموعه سردر عالی قاپو واقع است و توسط مرحوم حاج سید حسین حاج سید جوادی بنیاد نهاده شده است و با برافراشته شدن چادر در ایام محرم آن جا روضه خوانده می شد. موقوفاتی نیز ظاهرا دارد، اما در حال حاضر ساختمان آن از میان رفته و به صورت محوطه ای درآمده است.

حسینیه خیابانی - این حسینیه پایین تر از کوچه شفیعی در غرب خیابان سپه واقع است و دری هم از کوچه جنوبی دارد و در حال حاضر دایر نیست.

حسینیه دیوانخانه - در کوچه دیوان خانه نزدیک بازار وزیر بنا کرده آمیر معصوم حلي امیرحسینیای حاج سید جوادی است در اواخر دوران صفویه بنا شده و موقوفاتی دارد.

حسینیه سیاه پوش ها - به این حسینیه در شرق بازارچه خیابان در کوچه زیرطاقی آسید ربيع واقع است و در دهه اول محرم آن جا روضه خوانی می کنند و منبری دارد که آن را متبرک می دارند.

حسینیه شهید بها - در خیابان مولوی و احتمالا همان مسجد شهید ثالث است.

معرفی حسینیه های قزوین

کلیک ها: 32
معرفی بناهای عمومی باستانی قزوین - 5.0 out of 5 based on 1 vote

معرفی بناهای عمومی باستانی قزوین

آسیاهای آبی و بخاری قزوین

الف - آسیاهای آبی

۱- در دو سوی مسیر رودخانه ارنک بیرون باغات از طرف شهر به سوي بند سپه دار و جنوب غربی امامزاده با راجين دوازده آسیاب آبی دایر بوده است با فاصله حدود پانصد متر از یک دیگر با نام های آسیای اول و دوم تا دوازدهم.

۲- در مسیر رودخانه درج از شهر به طرف ده زوار (زویار) و نصر آباد، دوازده آسیاب و به روایتی چهارده آسیاب آبی وجود داشته است. اما امروزه از تمامی این دو دسته آسیاهای آبی اثری برجای نمانده است.

معرفی بناهای عمومی باستانی قزوین

ب - آسیاهای بخاری

١- شادروان حاج سید ابو القاسم رضوی از تجار محترم شهر قزوین چند سال پس از آغاز مشروطه یک دستگاه آسیاب بخاری از کشور روسیه وارد کرد و بیرون دروازه راه کوشک کار گذاشت و آن دستگاه سال ها مشغول کار بود اما آرد آن را مرغوب نمی دانستند و خانه دارها بندرت مراجعه به آن جا داشتند. پس از درگذشت بانی و عدم توجه وراث آن آسیاب معیوب شد و از کار افتاد.

2- در سال ۱۳۱۳ شمسی آقایان حاج میرزا علی اکبر ابریشمی و یعقوب بخشنده با شرکت یک دیگر بیرون دروازه شیخ آباد در قطعه زمینی به مساحت پانزده هزار مترمربع بنای پنج اشکوبه ای برای کارخانه آرد ساختند که به نام «کارخانه آرد ابریشمی» یا کارخانه آرد کشور ایران نامیده شد. ماشین های آن از کشور آلمان و روسیه و غیره تهیه شده بود و موتوری با نیروی دویست و پنجاه اسب آن را به کار می انداخت و شبانه روز هفتاد تن گندم آرد می کرد و در چهارده نوع ریز و درشت و همچنین ورمیشل، ماکارونی می توانست تهیه کند و نیز دستگاه تراش سنگ برای خود کارخانه و کارخانه های دیگر داشت و برای نگه داری گندم چهارده انبار بزرگ ساخته بودند که گنجایش پنجاه هزار خروار گندم را داشت. آرد این کارخانه بسیار مرغوب بود. بعدها در کارخانه اختلال ایجاد شد و مالكين دیگری پیدا کرد و سپس از میان رفت.

معرفی بناهای عمومی باستانی قزوین

جز این دو کارخانه آسیاهای بخاری دیگری نیز به شرح زیر دایر بوده است: آسیای بخاری آقای نجاتی، با موتوری به قوه بیست اسب. آسیای بخاری حسن یزدی، با موتوری به قوه اسب. آسیای بخاری صادق صابونی، با موتوری به قوه هجده اسب.

آسیای بخاری حاج مهدی معتمدی، با موتوری به قوه جمع پنجاه و پنج اسب (سی و بیست و پنج اسب).

آسیای بخاری جعفر پاکروان، با موتوری به قوه بیست و چهار اسب. آسیای بخاری اسماعیل بادصبائی، با موتوری به قوه شانزده اسب.

آسیای بخاری حاج احمد شانه تراش، با موتوری جمعا به قوه سی و سه اسب (پانزده و هیجده اسب). این موتورها در بیست و چهار ساعت بیست تا سی خروار گندم آرد می کردند.

معرفی بناهای عمومی باستانی قزوین

باروهای قزوین

١- باروی دژ کهن یا حصار شاپوری یا حصار شهرستان یا حصار کوچک که تا قرون اولیه اسلامی برجا مانده بوده و دروازه ها داشته است از جمله باب المشبک و باب جنیدیان.

۲- باروی بزرگ که گرداگرد دژ کهن و مدينة موسی و مدينه مبارکه توسط هارون الرشید آغاز شده و در عهد معتز خلیفه به پایان رسیده و بارها قسمت های آن دست خوش ویرانی و سپس تعمیر گشته تا در حمله مغولان به کلی از میان رفته است. ظاهرا در دوران قاجاریه و خاصه در عهد ناصرالدین شاه مجددا شهر دارای بارو شده است که بنابر اظهار معمرین مطلع، قسمت جنوب و غرب آن را سعدالسلطنه با برج هایی از گل و خشت و قسمت غربی آن را مرحوم حاج رضا امینی بانی حسینیه امینی ها با آجر ساخته است، که همگی در اواخر عهد پهلوی دوم از میان رفته و اینک از آن همه چیزی برجای نمانده است.

معرفی بناهای عمومی باستانی قزوین

چاپ خانه های قزوین

در سال ۱۳۲۸ هجری قمری مجاهدین از رشت چاپ خانه ای به قزوین آوردند. مطبعه ای به نام «مطبعه ملی» در ۱۲۸۴ شمسی تأسیس گردید که کارهای مطبوعاتی ادارات دولتی و روزنامه ها را انجام می داد و متصدی آن مرحوم آقا شیخ ابوالقاسم بود که سال ها زحمت این کا را بر عهده داشت.

در سال ۱۳۱۳ شمسی افرادی به مشارکت مطبعه مذکور را به مشارکت خریدند و با خریدن ماشین های تازه برای صحافی و کاغذ بری و تجدید حروف و لوازم نام آن را چاپ خانه اتحاد قزوین نهادند. محل این چاپ خانه متصل به آخرین قسمت ضلع غربی سردر عالی قاپو بود. که اکنون در اختیار خاندان مجابی است.

معرفی بناهای عمومی باستانی قزوین

تیمچه های قزوین

تیمچه حاج محمد تقی - این تیمچه در بازار آهنگرها واقع شده و بانی آن حاج محمد تقی یزدی است. بازرگان نشین بود و اکنون بارفروشی است.

شاهین ساز: ترازوساز و سازنده وزنه های کوچک دقیق با سنگ های برنجی است، یا سازنده شاهین های فولادی برای ترازو و میزان.

تیمچه رضوی - در شمال خیابان رشت و سه اشکوبه ساخته شده و از بناهای حاج سیدابوالقاسم رضوی اصفهانی است. اکنون به محل چوب فروشی تبدیل شده است.

معرفی بناهای عمومی باستانی قزوین

تیمچه سرباز – در شمال قیصریه واقع و دو طبقه است و در باختری آن به بازار بزازها باز می شود و در جنوبی آن به قیصریه و محل تجارت و کسب عده ای بازرگان و دکان دار و صنعت گر و خیاط و غیره است.

تیمچه سرپوشیده - در جنوب قیصریه واقع و روی آن پوشیده است. در شمالی آن به قیصریه باز می شود و در غربی آن به بازار بزارها پایین چهارسوق کوچک، سابقة بزازها و طاقه فروش ها در این تیمچه بودند. اکنون هم کم و بیش کسبه و بزاز در این تیمچه به داد و ستد مشغول اند.

معرفی بناهای عمومی باستانی قزوین

کلیک ها: 24
معرفی سینماها و اقامتگاه های قدیمی قزوین - 5.0 out of 5 based on 1 vote

معرفی سینماها و اقامتگاه های قدیمی قزوین

سینمای مدرسه ارامنه شهر قزوین - ظاهرة نمایش فیلم نخست در سالن مدرسه ارامنه قزوین داده شده است و هفته ای سه شب در سالن مدرسه مذکور فیلم نشان داده می شد. فیلم ها صامت بود و توضیحات لازم را گوینده ای که در کنار دستگاه پروژکتور می نشست می داد.

سینما مایاک - مقارن با آن در محل مهمان خانه ای که در شمال کوچه محمدیه فعلی و در شرق خیابان سپه قزوین دایر شده بود و سالن وسیعی داشت نیز هفته ای سه شب (بجز سه شبی که در سالن مدرسه ارامنه فيلم نشان می دادند) فیلم سینمایی نشان می دادند و تابستان ها هم از حیاط وسیع آن جا استفاده می کردند و فیلم ها همچنان صامت بود و توضیح گوینده را همراه داشت. و برنامه موضوع فیلم را بر روی صفحه ای می نوشتند و بر صفحه چوبی دسته دار نصب می کردند و یکی دو جوان آن را در کوچه ها و خیابان های شهر با صدای بلند اعلام می کردند: «امشب فیلم... در سالن مدرسه ارامنه یا سینما مایاک نمایش داده می شود».

معرفی سینماها و اقامتگاه های قدیمی قزوین

سینما ایران - در سال ۱۳۰۶ شمسی که ارباب برزو گراند هتل و سالن مجاور آن را ساخت، آن محل به طور دائم سالن سینما و نمایش فیلم گردید. مهمان خانه خیابان سپه هم به دبیرستان پهلوی اجاره داده شد و در سالن مدرسه ارامنه هم دیگر فیلمی به نمایش گذارده نشد. یک نوبت هم در حدود سال ۱۳۰۸ یا ۱۳۰۹ شمسی در محوطه جلوی مهمان خانه واقع در جنوب خیابان سپه صندلی چیدند و به درختها برای روشنائی فانوس آویختند و در طبقه دوم عمارت مهمان خانه دستگاه فیلم را قرار دادند و پرده ای در سمت غرب محوطه آویختند و فیلمی را نمایش دادند. بار دیگر هم پس از احداث سبزه میدان وسط آن پرده ای در ارتفاع دو متر از زمین به عرض سبزه میدان کشیدند و در طبقه دوم ساختمان غرب میدان که به تلفنخانه اختصاص داشت دستگاه فیلمی را قرار دادند و روی پرده مذکور فیلمی را به معرض نمایش گذاردند.

معرفی سینماها و اقامتگاه های قدیمی قزوین

مرحوم گلریز در مینودر آورده است:

در کوچه امام زاده اسماعیل پایین تر از چهار راهی که به طرف مغرب و محله سکه شریحان می رود حیاط کوچکی در طرف شرقی کوچه واقع شده که به عمارت مهمان خانه معروف است ولی در نزد خواص مشهور است که این مهمان خانه متعلق به برادر حجة الاسلام محمد غزالی یکی از ارکان بزرگ متصوفه است که در قزوین متوطن گردیده و در سنه (۵۰۴ تا ۵۲۷) درگذشته است.

امیر شیخ اوحدالدین تقی حسینی دقاقی بلیانی فارسی که خود در دوره سلطان محمد خدابنده و شاه عباس بزرگ می زیسته و به سال ۹۹۵ به قزوین آمده و مورد توجه شاه عباس قرار گرفته است در کتاب خود به نام «عرفات عاشقین و عرصات عارفین» در ضمن حالات شیخ احمد غزالی می نویسد:

معرفی سینماها و اقامتگاه های قدیمی قزوین

«مکانش را در قزوین نشان می دادند. در شاهزاده حسین به دیدار آن رسیده ام و بر سر اتمام سنه الف شاه عباس می خواست که آن را خراب نماید اما آخر مشخص شد که در «یزداجرد» آسوده است».

مرحوم گلریز بعد از نقل مطالب فوق می نویسد:

معرفی سینماها و اقامتگاه های قدیمی قزوین

«این کلمه (یعنی یزداجرد) چون بعضی حروفش نقطه لازم را ندارد، معلوم نیست در کجای قزوین است. در اطراف قزوین دهاتی که آخر آن ها به کلمه «جرد» که معرب «گرد» است ختم می شود عبارتند از دهات: بزمجرد، جم جرد، رزجرد، کچله جرد، کلسجرد، ولازجرد و کلمه بزمجرد (یا بزم گرد) به نام دهی که در عرفات نوشته شده نزدیک تر است و آن از دهات دهستان دشتبی است.

گلشن (سرا) - واقع در سمت شمالی خیابان رشت. بانیان آن آقا محمد ارباب قزوینی و حاج غلامحسین از تجار نامی قزوین بودند. وسعت سرا بسیار نیست و ساختمانش دو طبقه و تا حدی جدید است. در بزرگ آن از جنوب به خیابان رشت باز می شود و دری از شمال به کوچه پشت کاروانسرا دارد.

معرفی سینماها و اقامتگاه های قدیمی قزوین

کوچک (کاروانسرا) - واقع در گذر سنگه کوهه، محله گوسفند میدان (سوق الاغنام) که استاد علی نجار بنا نموده است.

کوچک (کاروانسرا) - واقع در گذر سنگ کوهه، محله گوسفند میدان (سوق الاغنام) متعلق به ورثۀ میرزا نصرالله معین الرعایا .

هاشم (کاروانسرا).

معرفی سینماها و اقامتگاه های قدیمی قزوین

مرحوم گلریز ذیل عنوان کاروانسراهاي «بارانداز» در تأیید مطالب قبل می نویسد:

تا پیش از جنگ نخستین جهانی، قزوین مرکز توزیع کالاهای تجاری از اروپا خاصه از روسیه بود و به همین مناسبت باراندازهای وسیع در داخل و کنار شهر برای انبارکردن کالا و سپس توزیع آن در داخله ایجاد شده بود، اما پس از جنگ مذکور و بسته شدن راه تجارت با اروپا از طریق روسیه، تجارت قزوین نیز از رونق افتاد و بالتبع آنچه وابسته به تجارت مذکور بود از میان رفت یا به صورت دیگری درآمد که از آن جمله کاروانسراهای بارانداز را باید نام برد، چنان که بیرون دروازه مغلاوک کاروانسرای بسیار بزرگی بود به نام تقی نظام که مدتی جایگاه سواره نظام روس ها بود بکلی نابود شد و همچنین کاروانسرای آرازکرد بیرون دروازه مغلاوک که ویران گردیده و سرای حاجی محرم در خیابان رشت تبدیل به گاراژ شده و کاروانسرای شعبان کردی کارخانه خشکبار گردیده و نیز کاروانسرای بیرون دروازۂ خندقبار و رشت که اولی بکلی ویران گشته و دومی تغییر پیدا کرده است. کاروانسرای سنگی رضوی به گاراژ باربری خورشید تبدیل شده. سرای حاجی سید احمد از بناهای حاجی سید احمد کیال که دو اشکوبه و محل بارفروشی بود ویران گشته و قسمتی از آن ضمیمه خیابان مولوی شد و بقیه را پاساژی ساخته اند که در دست بارفروشان است.

معرفی سینماها و اقامتگاه های قدیمی قزوین

کلیک ها: 10