بزرگراه های هوایی که بر فراز اقیانوس ها بنا شده‌ اند

بزرگراه های هوایی که بر فراز اقیانوس ها بنا شده‌ اند

شاید خیلی ها هنوز نمی دانند که تنها محدوده مشخصی از اطراف خشکی توسط رادارها پوشش داده می شوند. پس چگونه هواپیماها از روی اقیانوس های بزرگی چون آرام و اطلس عبور می کنند؟!
همچنین شاید برایتان سوال باشد که در حین پرواز از روی اقیانوس ها، چرا وقتی صفحه نمایش جلویی خود را تماشا می کنید، می بینید که هواپیما در یک مسیر مستقیم حرکت نمی کند؟! یا چگونه هواپیماهای یک مسیر از یکدیگر فاصله می‌گیرند؟!
اقیانوس ها جزو مناطقی هستند که در محدوده پوشش دهی رادارها وجود ندارند و عبور هواپیما از روی آنها از طریق "بزرگراه های هوایی" انجام می شود.
در آسمان های بزرگراه هایی هستند که تنها خلبانان از وجود آنها مطلع هستند. این بزرگراه ها بسیار پیچیده هستند و در ادامه به مسیری می پردازیم که در شمال اقیانوس اطلس (North Atlantic Tracks) وجود دارد. مسیرهایی که روی اقیانوس آرام هستند و یا فاصله ی بین استرالیا و آسیا نیز به همین صورت می باشند.
در شمال اقیانوس اطلس مسیرهای "شرق به غرب" و "غرب به شرق" را داریم که کنترل مسیر حرکت هواپیماها در این مسیرها را ایستگاه های واقع در جزیره ی نیوفنلاند و اسکاتلند بر عهده دارند. جالب است بدانید که در این مسیر هواپیماها از جریان بادهای دائمی نیز برای کاهش مصرف سوخت و کوتاه شدن مدت سفر بهره می برند. ارتفاع این مسیرها، 9 تا 12 هزار متر است.

در سطح پروازی 340 تا 430 یا همان "ارتفاع همفشار"، ترافیک هوایی گاهی آنقدر زیاد بود که خلبان ها مجبور بودند در فواصل بسیار کمی از یکدیگر پرواز کنند اما با ایجاد سیستم های جدید، فاصله هواپیماها از یکدیگر به بیش از 7 کیلومتر رسیده و روزانه نزدیک به 1500 هواپیما در حال پرواز هستند.
یک سیستم رایانه ای، بهترین مسیر از نظر وزش باد، سوخت مصرفی و... را به تیم پرواز پیشنهاد می کند که اگر موافقت شود، مسیر انتخابی پیموده خواهد شد. شمالی ترین مسیر در جهت شرق به غرب است که مسیر "A" نام دارد و جنوبی ترین در جهت غرب به شرق بوده و با "Z" مشخص می شود.

این مسیرها در حالت ترسیمی بر روی کاغذ ثابت بوده ولی با توجه به شرایط، متغیر هستند. در تصاویر زیر مسیر Y در طی دو روز نمایش داده می شود که کاملا تغییر کرده است. 

در این بزرگراه ها، ایستگاه های مشخصی وجود دارند که هواپیماها پیش از اینکه بخواهند وارد بزرگراه شوند باید وارد این ایستگاه شده و مجوز مربوطه را جهت ورود به Gander و Shanwick دریافت نمایند.

به دلیل عدم وجود رادارها در اقیانوس، خلبانان موظف اند که در هر ایستگاه اعلام حضور نمایند. این گزارشات به طور خودکار و توسط سیستم CPDLC انجام شده و به مراکز کنترل، از صحت انجام پرواز خبر می دهند. در مواردی که مراکز کنترل درخواست دهند نیز باید ارسال گزارش انجام شود. در مواقع نیاز، از رادیو با فرکانس بالا نیز استفاده می شود.

به این ترتیب تمامی هواپیماها توسط ابر رایانه هایی تحت کنترل هستند و با اینکه خلبان ها خارج از رادار حضور دارند ولی در فاصله های زمانی چند دقیقه ای با ارسال گزارشات موقعیت مکانی هواپیماها در دسترس قرار می گیرد. بنابراین با وجود این بزرگراه ها، مسافران زیادی می توانند از پهنه ی وسیع اقیانوس ها عبور کرده و به نقاط مختلف دنیا سفر کنند.