تنبلی چشم چیست؟

تنبلی چشم وضعیتی است که در آن دید یکی از چشم ها آن طور که باید رشد نمی کند. این وضعیت در دوران کودکی شایع تر بوده و تقریبا 2 تا 3 درصد کودکان در ایالات متحده را تحت تاثیر قرار داده است.
اگر تنبلی چشم درمان نشود، مغز کودک یاد می گیرد، تصویری که از چشم تنبل می آید را نادیده بگیرد و این مسئله به طور چشمگیری به دید کودک آسیب می رساند. همچنین تنبلی چشم رایج ترین علت کوری ناحیه ای، کوری جزئی یا کامل در یک چشم است.

علت تنبلی چشم چیست؟

آملیوپی (تنبلی چشم) معمولا زمانی رخ می دهد که یک چشم تمرکز بیشتری نسبت به دیگری داشته باشد. گاهی اوقات یک عارضه دوربینی یا آستیگماتیسم نیز، همراه با تنبلی وجود دارد.
هنگامی که تصویر ارسال شده توسط چشم ها به مغز هماهنگی نداشته باشند، بدین معنا که یکی از دو تصویر تار (تصویر مربوط به چشم تنبل) و دیگری واضح (تصویر مربوط به چشم سالم) باشد، تصویر تار شروع به ناپدید شدن می کند و مغز نیز آن را نادیده می گیرد. این عارضه در چند سال اول زندگی کودک اتفاق می افتد و اگر درمان نشود، بینایی چشم تار به کلی از بین می رود.
برخی از کودکان دارای مشکلاتی در چشم خود هستند که مانع تشکیل تصویر توسط چشم می شود و نمی توانند از یک چشم به خوبی ببینند. این مشکلات به صورت آب مروارید، مقدار کمی خون ویا مواد دیگر است که در پشت چشم قرار دارند.

چگونه آمبلیوپی تشخیص داده می شود؟

همه کودکان باید قبل از سن مدرسه تست شوند. این تست به صورت:
1. بررسی این که هر دوی چشم کودک به یک اندازه کار می کنند
2. بررسی چگونگی تمرکز و تعقیب اشیا توسط یک چشم، وقتی چشم دیگر پوشیده است
3. چشمان به طور عادی حرکت می کنند.

اگر مشکلی وجود دارد، پرستار شما را به یک متخصص چشم راهنمایی می کند.
بعضی از متخصصان مراقبت از چشم اعتقاد دارند کودکان 3 ساله باید هر 6 ماه، تست تنبلی چشم دهند.
اگر در خانواده آمبلیوپی وجود دارد، احتمال ابتلا کودک به تنبلی چشم بیشتر خواهد شد.
تا زمانی که کودک، رفتارهای بینایی غیرطبیعی یا انحرافات واضح و مشخصی در چشمش نداشته باشد، شاید تشخیص تنبلی یک یا هر دو چشم او کار چندان ساده‌ای برای والدین نباشد و آنها متوجه این وضعیت او نخواهید شد. این نکته را هم به خاطر داشته باشید که ضعف بینایی در یک چشم همیشه به معنای تنبلی چشم نیست و ممکن است به علت های دیگر باشد مانند نزدیک بینی، دوربینی یا...

تنبلی چشم چگونه درمان می شود؟

شایع ترین روش برای درمان تنبلی چشم، مجبور کردن مغز کودک برای استفاده از چشم تنبل است. برای درمان در درجه اول پزشک هرگونه مشکل اساسی در چشم تنبل را مورد ارزیابی قرار می دهد، این مشکلات نظیر نزدیک بینی، دوربینی یا آستیگماتیسم و یا حتی آب مروارید هستند و سپس در صدد تصحیح آنها برخواهد آمد. در اکثر موارد کودکان مبتلا به آمبلیوپی برای کمک به تمرکز چشم تنبل به عینک نیاز دارند. اما اگر کودک آب مروارید داشته باشد، ممکن است پزشک برای حذف آن جراحی را توصیه کند.
در مرحله بعد، چشم سالم کودک پوشانده شده و او فقط با استفاده از چشم تنبل نگاه می کند. این روند ممکن است چند ماه تا چند سال ادامه یابد و در همه این مدت بایستی دستورالعمل های پزشک به دقت دنبال شود.
در موارد ملایم آمبلیوپی، پزشک ممکن است از یک قطره چشم به نام آتروپین استفاده کند. این دارو چشم سالم را تار می کند تا کودک نیازی به پوشاندن آن نداشته باشد.

چشم انداز دراز مدت چیست؟

با تشخیص زودرس و درمان به موقع، اکثر کودکان بینایی چشم تنبل خود را به دست می آورند. اما اگر زمان را از دست دهیم درمان آمبلیوپی در حدود 7-9 سالگی، بسیار سخت خواهد شد، بنابراین برای تست و درمان تنبلی چشم حتما در سنین زیر دبستان اقدام کنید اما حتی اگر کودک وارد دوره سخت درمان شده است با متخصص چشم مشورت کنید.