خواص سماق

خواص سماق

سماق چیست؟

سماق گیاهی از دسته ایان است که در فارسی سماک به معنای قرمز و در عربی سماق گفته می شود، هر چند در کشور ما با همان نام عربی آن معروف است.
گیاه سماق بیشتر در مناطق نیمه گرمسیری رشد می کند و به صورت خوشه های قرمز رنگ می باشد.
از سماق به عنوان ادویه در تهیه برخی از غذاها استفاده می شود و علاوه بر مصارف خوراکی در صنعت داروسازی و دباغی نیز از آن استفاده می شود.
از نظر طب سنتی سماق دارای طبعی سرد و خشک است و مصرف آن برای افرادی که طبع گرم دارند مفید می باشد.
ارزش غذایی سماق
مقدار مواد مغذی موجود در هر 100 گرم پودر سماق عبارتند از:
پروتئین: 6.2 گرم
فیبر: 6.1 گرم
چربی: 4.7 گرم

خواص درمانی سماق

1- کمک به سلامت پوست و مو
مصرف سماق تاثیرات فوق العاده ای بر روی بهبود سلامت پوست و مو دارد، که برخی از آنها عبارتند از:
1-1- کاهش چین و چروک: سماق منبع غنی از ویتامین C است. وجود مقدار کافی از این ویتامین در بدن موجب کاهش چین و چروک های پوست شده و به طراوت و جوانسازی پوست کمک می کند.
2-1- کاهش لکه های پوستی: در طب سنتی برای کاهش و درمان لکه های سفید و قهوه ای پوست صورت از جوشانده برگ و ساقه سماق استفاده می شود.
3-1- در طب سنتی برای کاهش درد ناشی ازضرب دیدگی، زخم های پوستی، سوختگی، اگزما و ترک های پوستی از جوشانده سماق به صورت کمپرس استفاده می شود.
4-1- ضماد تهیه شده از برگ ههای درخت سماق در رفع خارش های پوستی موثر است. همچنین مصرف خوراکی پودر سماق در کاهش التهابات پوستی نیز تاثیرگذار است.
1-5- برای حفظ سلامتی مو و همچنین مشکی کردن مو، می توان از جوشانده برگ گساه سماق به عنوان شوینده استفاده کرد.
2- پیشگیری از ابتلا به بیماری های قلبی
سماق سرشار از تانن است. این ماده موجب کاهش کلسترول و چربی خون شده و همین امر در نهایت منجر به جلوگیری از ابتلا به بیماری های قلبی می شود.

3- کاهش قند خون
تحقیقات نشان می دهد که سماق می تواند میزان قند خون را در افراد مبتلا به دیابت کاهش دهد. همچنین مصرف سماق از ترکیب گلوکز و پروتئین و تشکیل ماده شیمیایی خطرناک، در افراد مبتلا به دیابت نوع 2 پیشگیری کند.
4- درمان اختلالات زنان
برای بهبود و یا حداقل کاهش ترشحات واژن می توان از سماق استفاده کرد. همچنین مصرف این ادویه با تنظیم هورمون استروژن موجب کاهش اختلالات قاعدگی و دردهای ناشی از آن می شود. علاوه بر این خونریزی های قاعدگی را نیز کاهش می دهد.
5- بهبود عملکرد دستگاه دفع ادرار
سماق خاصیت ادرارآور دارد، به همین جهت در دفع مواد سمی از بدن کمک می کند. همچنین در درمان دردهای ناشی از ادرار و التهابات مثانه نیز مفید است.
6- درمان عفونت ها
مصرف سماق با نوعی قارچ که عامل ایجاد عفونت در برخی از بافت های بدن مانند ریه است، مبارزه کرده و در واقع در درمان عفونت ها موثر است.
7- کاهش تب و مشکلات ناشی از آن
یکی از خواص بینظیر سماق خاصیت ضد التهابی آن است. مصرف این کاده تب را کاهش داده و مشکلات تنفسی ناشی از آنفولانزا و سرماخوردگی را نیز کاهش می دهد. علاوه بر این جویدن برگ های درخت سماق در درمان گلودرد و برطرف کردن عفونت آن موثر است.
8- کمک به کاهش وزن
همانطور که گفته شد سماق سرشار از ویتامین C است. وجود مقدار زیاد این ویتامین به کاهش وزن کمک کرده و خصوصا در آب کردن چربی ها ناحیه شکم موثر است. برای این منظور مصرف جوشانده سماق توصیه شده است.
9- کمک به درمان کبد چرب و جلوگیری از ابتلا به سرطان
سماق منبع غنی از آنتی اکسیدان هاست. آنتی اکسیدان ها در بدن به خنثی سازی رادیکال های آزاد که محصول جانبی خطرناک متابولیسم (سوخت و ساز) هستند، می پردازند.
مصرف سماق با دفع رادیکال های آزاد از بدن و همچنین سم زدایی کبد به درمان کبد چرب کمک کرده و از ابتلا به سرطان های مختلف که منشاء آنها تجمع رادیکال های آزاد در بدن است؛ جلوگیری می کند.

10- کاهش حالت تهوع
در طب سنتی برای برطرف کردن حالت تهوع و استفراغ در دوران بارداری استفاده از پودر سماق به همراه زیره و آب سرد توصیه شده است.
11- بهبود عملکرد دستگاه گوارش
سماق سرشار از تانن است. این ماده در درمان معده درد موثر بوده و موجب تقویت دستگاه گوارش می شود. همچنین در طب سنتی برای درمان اسهال، مصرف پودر سماق توصیه شده است. علاوه بر این برای درمان اختلالات روده از جوشانده سماق تازه استفاده می شود.
12- بهداشت دهان و دندان
برای داشتن دندان های سفید و براق کافی است، پودر سماق را بر روی سطح دندان های خود بمالید. این کار علاوه بر مورد گفته شده، برای استحکام لثه ها و ضدعفونی کردن محیط داخلی دهان نیز موثر است. همچنین در طب سنتی برای تسکین درد دندان ماساژ دندان مورد نظر با پودر سماق توصیه شده است.
13- تسکین درد هموروئید (بواسیر)
مصرف سماق برای تسکین دردهای ناشی از هموروئید نیز مفید است. علاوه بر این برای تاثیرگذاری بیشتر استفاده از جوشانده سماق به صورت موضعی، بر روی موضع درد نیز توصیه شده است.
موارد منع مصرف سماق
1- مصرف سماق تازه ممکن است موجب مسمومیت شود. بنابراین بدون مشورت پزشک یا متخصص طب سنتی از مصرف خودسرانه آن اکیدا خودداری کنید.
2- مصرف بیش از حد پودر سماق خشک نیز ممکن است موجب مسمومیت شود. بنابراین در مصرف پودر سماق نیز اعتدال را رعایت کنید.
3- افرادی که دارای طبع سرد هستند، بایستی در مصرف پودر سماق احتیاط کنند و در صورت مصرف، به همراه سبزیجات و گیاهانی که طبع گرم دارند؛ استفاده نمایند.

نحوه تهیه جوشانده سماق
2-1 قاشق غذاخوری پر پودر سماق را در مقداری آبجوش ریخته و اجازه دهید به مدت 12-10 دقیقه دم بکشد. سپس جوشانده را از صافی رد کنید و میل نمایید.