پیدایش آتشکدهای کوه حاجی آباد نقش رستم

پیدایش آتشکدهای کوه حاجی آباد نقش رستم

نزدیک به دو کیلومتر که از نقش رستم به سوی دیه حاجی آباد، دست چپ به جدایی /۵۰۰ گام از جاده در سینه کوه نشان یک آتشکده یا پرستش گاه بزرگ و دو آتشکده کوچک و بازمانده های دو ایوان سنگ چین شده در پهلوی آنها دیده می شود. آتشکده بزرگ تر که برای انجام آیین و آداب دینی قرار می گرفته عبارت است از یک سنگ یک پارچه ای است که ۴ / ۸۵ متر درازا و دو متر پهنا و 10 / 3 متر بلندی دارد، بر فراز آن از خود سنگ یک برآمدگی دارد که 7 / 2 متر درازا و ۷۰ سانتی متر پهنا و 20 / 1 متر بلندی دارد و روی آن سوراخی به اندازه ۳۷×۵۰ سانتی متر به ژرفای / ۲۰ سانتی متر کنده شده و افزون بر این در سوی خاوری و جنوبی رویه نخستین دو سوراخ دیگر نزدیک به همان اندازه در سنگ کنده شده است.

مكعب سنگی نامبرده از خود سنگ کوه در آورده شده و تراش آن زبر و هیچگونه راه و پلکانی برای رفتن به بالای آن ندارد.

کمی پایین تر یک مکعب سنگ دیگر کوچکتر از سنگ مزبور و کمی دورتر، یکی به همان اندازه شایان نگرش است که بر فراز هر کدام از آنها سوراخی همانند سوراخهای نامبرده در بالا که مانند سوراخهای روی آتشکده دوگانه نقش رستم شیراز و دور و بر آن می باشد، دیده می شود. در ایوان در خاور مکعب بزرگترین قرار گرفته که ۱۶۸۱۰ و ۱۸۸۱۰ متر گستردگی دارد.

راهرویی حياط جنوبی آپادانا را به بخش جنوبی ساختمان شورا پیوند می دهد. آقای هینز در هنگام بررسی و آزمایش جایی از بخش جنوبی ساختمان شورا چنین دریافت که دست کم برخی از بخش های جای مزبور با فرش آجری به پهلوهای 5/5 در 32 در 33 سانتی متر پوشیده بوده و نشانه های آنها در روی نگاره دیده می شود. آستانه درگاه های بین دهلیزهایی و فضای بیرون آنها و هم چنین آستانه درگاهی که اتاق های از بین رفته خاوری ساختمان شورا، را با بخش جنوبی آن ساختمان پیوند می داد، از همین گونه آجرها ساخته شده است.

کانال گند آب همه درازی راهرو از نهری برپا می گردد که در سنگ طبیعی کف بنا کنده شده است. نهر فرعی از گند آب مزبور به سوی خاور تا اتاقی ادامه دارد و بخش باختری کانال اصلی پس از گذشتن از دهلیز در چند شاخه کانال گند آب حیاط جنوب آپادانا را می سازد. یک پاره سنگ چهارگوش به پهلوهای 10 در 57 در 55 سانتی متر در دهلیز برای درپوش بخشی از کانال گند آب به کار رفته است.

نام دوازده ماه هخامنشی

دانشمندانی که از ریشه و پایه درباره ماه های دوازده گانه هخامنشی پژوهش و کاوش هایی کرده اند خستو هستند که پیش از خواندن پلمه های گلی تخت جمشید از نام چند ماه هخامنشی هنوز آگاهی در دست نبود و اینک در پرتو خواندن پلمه های مزبور نام همه ماه های هخامنشی روشن شده بدین روش بهره تازه و پر ارجی افزون بر بهره های فراوان دیگر برنشان پیدا شدن جستارها، این پلمه به دست آمده است.

دکتر محمدتقی مصطفوی سرپرست باستان شناسی ایران می گوید: از نوشته های دانشمندان مزبور و نگرش به پچواک ۸۵ پلمه ای که سازوکار همين جستار است ترتیب و هنگام ماه های دوازده گانه هخامنشی را با سنجش با ماه های بابلی و بخش های سال شمسی و ماه های رومی یولیانی با چشم پوشی از ناسازگاری های کوتاهی که شرح پاره های آن از این جستار بیرون می باشد پس از رایزنی ولگرش دانشمند فرزانه آقای تقی زاده که جستار ایشان در زیر خواهد آمد برای آگاهی کوتاه دلبستگان به شرح زیر آورده می شود.