احمد شاملو

احمد شاملو (۱۳۰۴_ ۱۳۷۹) شاعر ایرانی که در زمینه های روزنامه نگاری، نویسندگی و ترجمه نیز فعال بود. شاملو شعر هایش را نخست با نام الف.صبح و سپس الف.بامداد منتشر میکرد. تاکنون از او ۱۴ دفتر شعر به چاپ رسیده است. از دیگر آثار او مجموعه کتاب کوچه است. درباره زبان و باورهای کوچه و بازار. شاملو چندین شعر و قصه نیز برای کودکان نوشته است.

احمد شاملو

شاملو در تهران با دنیا آمد. پدرش افسر ارتش و پیوسته در ماموریت های نظامی بود. از این رو کودکی و نوجوانی او در شهر های مختلفی سپری شد. در سال های آخر دبیرستان و هم زمان با آغاز جنگ جهانی دوم  به سبب فعالیت بر ضد متفقین (ایالات متحده امریکا، اتحاد جماهیر شوروی، انگلستان و متحدانش) بازداشت شد و نزدیک یک سال را در زندان متفقین گذراند. پس از آزادی همراه خانواده به ارومیه رفت و در سال چهارم دبیرستان مشغول تحصیل شد. در این دوره فرقه دموکرات بر آذربایجان تسلط داشت. دموکرات ها شاملو و پدرش را به دلیلی  نامعلوم بازداشت و پس از چند ساعت آزاد کردند. به دنبال این اتفاق شاملو برای همیشه مدرسه را ترک کرد. به تهران بازگشت و در یک کتابفروشی مشغول کار شد و مدتی بعد ازدواج کرد( ۱۳۲۶)

احمد شاملو

شاملو از نوجوانی سرودن شعر و نوشتن داستان را آغاز کرد. در سال ۱۳۲۶ نخستین دفتر شعرش را با نام آهنگ های فراموش شده منتشر کرد. در این دفتر چند شعر در قالب عروضی و چند قطعه ادبی را به چاپ رساند. در سال های ۱۳۲۷ تا ۱۳۳۰ اشنایی با نیما یوشیج و شعر او و فریدون رهنما، شاعر و سینماگر، سبب دگرگونی زبان و درون مایه شعری شاملو شد و در سال ۱۳۳۰ دفترشعر او، قطعنامه با مقدمه فریدون رهنما (چوبین) منتشر شد. 

پس از کودتای  ۲۸ مرداد ۱۳۳۲  شاملو بار دیگر زندانی شد. این با به دلیل گرایش به حزب توده ایران، پس از آزادی مدتی سردبیر مجله بامشاد بود‌. در سال ۱۳۳۶ دفتر شعر او هوای تازه با نام مستعار الف. بامداد منتشر شد. شاملو در همین سال با طوسی حائری ازدواج کرد. تسلط طوسی به زبان و ادبیات فارسی و فرانسه زمینه ای شد برای همکاری آن دو در ترجمه آثاری از ادبیات فرانسه. در سال ۱۳۳۷ شاملو سردبیری مجله آشنا را به عهده گرفت که صاحب امتیاز آن همسرش بود.

در سال های ۱۳۳۷ تا ۱۳۴۰ شاملو قصه ای از تولستوی رابرای کودکان بازنویسی و با نام خروس زری پیرهن پری منتشر کرد.  سپس مجموعه شعر او باغ آینه منتشر شد. در این سال ها سردبیری چند ماهنامه و مجله دیگر را نیز به عهده داشت. در سال ۱۳۴۰ از طوسی حائری جدا شد و یک سال بعد پس از آشنایی با آیدا سرکیسیان و ازدواج با او (۱۳۴۳)دوره ای دیگر در زندگی شاملو آغاز شد. در طول ۱۴ سال از ۱۳۴۳ تا ۱۳۵۷ نه دفتر شعر از شاملو منتشر شد. از جمله آیدا در آینه ۱۳۴۳، شکفتن در مه ۱۳۴۹ ابراهیم در آتش ۱۳۵۲، دشنه در دیس۱۳۵۶، درکنار این آثار شاملو ترجمه چند نمایشنامه و رمان را نیز منتشر کرد و قصه های دخترای ننه دریا، هفت کلاغون و دروازه بخت را برای کودکان نوشت. از سال ۱۳۵۶ تا پایان عمرش شاملو سه دفتر شعر دیگر منتشر کرد. مدایح بی صله، در آستانه، و حدیث بی قراری ماهان، در این سال ها بیشترین فعالیت او در زمینه بررسی و پژوهش، برای کتاب کوچه، ترجمه شعر و تولید نوارهای صوتی از شعر و قصه هایش برای کودکان بود. 

احمد شاملو

شاملو کتاب کوچه را در سال ۱۳۴۴ آغاز کرد. در این کتاب که به صورت واژه نامه است. در برابر هر واژه مجموعه ای از فرهنگ مردمی مربوط به آن آمده است. مثلا در برابر واژه آب، مجموعه ای از ضرب المثل ها و چیستان ها، دعا ، نفرین، ترانه، و اصطلاح های مربوط به آب گرد آمده شده است. 

شاملو تا پایان عمر مشغول تدوین کتاب کوچه بودو دوازده جلد آن از حرف الف تا حرف جیم را منتشر کرد. پس از درگذشت شاملو، همسرش آیدا، کار تدوین کتاب کوچه را برعهده گرفت. 

شاملو از برجسته ترین شاعران شعر آزاد در ایران است. این گونه شعر در دهه ۱۳۳۰ با تجربه های پراکنده ای در شعر فارسی آغاز شده بود و شاملو پس از قطعنامه این شیوه را در شعر ادامه داد. و توانست توانایی های زبانی خود را دراین گونه نمایان کند. در این گونه شعر برخلاف شعر عروضی  و شعر نیمایی، شعر از بند قافیه و وزن آزاد است  شاعر آزادانه اندیشه و کلام خود را به کلام تبدیل می کند. شاملو در طول زنان و با به کار گرفتن واژه های کهن و ساختن ترکیب های نو اصطلاح ها و واژه های کوچه و بازار زبانی ویژه خود پدید آورد. او این شیوه را در ترجمه نیز به کار برد. از این ترجمه های او را بیشتر بازنویسی آزاد از متن اشلی می دانند.

شاملو در کنار شعر آزاد شعر هایی نیز در قالب نیمایی می سرود مانند دخترای ننه دریا، مریا و یه شب مهتاب، در این شعر ها شاملو از زبان محاوره ای استفاده کرده است. 

شعر های شاملو به زبان فرانسه، آلمانی، اسپانیایی، روسی؛ ژاپنی و چند زبان دیگر ترجمه شده است. او در سال ۱۳۵۱ به عنوان شاعر سال، جایزه ادبی فروغ فرخزاد را دریافت کرد. شاملو در سال ۱۳۶۹، جایزه سازمان دیده بان حقوق بشر، ودر سال ۱۳۷۸ جایزه ادبی استیگ داگرمن، نویسنده و نمایش نامه نویس سوئدی  را دریافت کرد‌. شاملو به دنبال یک دوره بیماری طولانی در تهران درگذشت، و امامزاده طاهر کرج به خاک سپرده شد. 

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 0.00 (0 Votes)

امتیاز کلی این مطلب (0)

0 از 5 ستاره
افزودن نظر