آثار دوره ساسانی در بنای ناهید

آثار دوره ساسانی در بنای ناهید

بر روی بقایای بنای پارتی آثاری از دروان ساسانیان دیده می شود که در نقاط مختلف بنا وجود دارد با توجه به نوشته مورخان و جغرافی نویسان اسلامی در دوره ی ساسانی کلیه ی بناهای مرکزی بنای ناهید دستخوش دگرگونی و تغییر شده است. در سال های اخیر به موازات سکوی سنگی که در بالايدان اشاره شد با کمی انحراف یک دیوار خشتی آمیخته با آجرهای دوره ی بارت را از خاک بیرون آوردند که میراث دوره ساسانی است. بنیان این دیواره را به منظور خاصی با استفاده از مصالح قبلی گذارده اند. در دوره ی ساسانی از بنای حجاری دیواره ها و پلکان و ستون ها نیز استفاده به عمل آمده و طي تعمیراتی در این قسمت شده است.

تکه سفال های بدست آمده از این دوره نسبتا زیاد و متنوع است. بر یکی از پاره سفال های به دست آمده ی متعلق به  این دوره با مرکب سیاه ثابت شده به خط پهلوی ساسانی عبارت ((میتراورج)) نوشته شده است. در همین محل مهری از عقیق شیری رنگ با نقش عقابی ایستاده با دو بال افتاده و صورت نیم رخ نیز بدست آده که در دو طرف سر عقاب نقش ماه و ستاره دیده می شود. علاوه بر تکه سفال از دوره ساسانی تعداد زیادی شاخ حیوانات شکاری که به وسیله اره بریده شده اند نیز در حفریات به دست آمده است.

با توجه به اختلاف سطح بنا به وضعیت دیوارهای شرقی و غربی ممکن است به صورت پله پله باشد. این موضوع در ضلع شرقی به علت خاک برداری هایی که شده به اثبات رسیده ولی در ضلع غربی تا این تاریخ به علت کامل نبودن خاک برداری قطعی نیست.

سنگ قبر کوفی:

در حفاری سال ۳۵۰.ش. بنای ناهید سنگ قبری یک پارچه بدست آمد. این سنگ در محل استقرار هیأت کاوش های علمی کنگاور نگه داری می شود. این آیات و عبارات بر سطح آن خوانده می شود:

در مربع، مستطيل وسط سطح سنگ که دو سر آن به دو نیم ستاره پنج پر ختم می شود:

«هذا قبر مهملک...

بقعه ی شاهزاده محمد بن ابراهيم بن علی بن الحسين ( = امامزاده کنگاور):

بنای قدیمی بقعه بر اثر زلزله سال ۱۳۳۹. ش. خراب گردید. و بنایی نو ساز و بزرگ تر به جای آن ساخته شده است. بنای فعلی را تقریبا به همان شکل بنای قدیمی ساخته اند. چهار کنج بنا را از داخل با چهار گوشواره جمع کرده و بالای آن را گنبدی مدور دو پوست زده اند. پوسته خارجی گنبد بر روی کمربندی که از آجر ساده چیده شده است بنا گردیده و دو مناره استوانه ای کوتاه از آجر بر بالای کفش کن که در جلوی در ورودی بقعه است، ساخته اند. صندوقی چوبی و ساده و بدون نقش و کنده کاری در وسط و ضریعی مشبک چوبین به درازای ۲۳۱ و پهنای ۱۹۹ و بلندی ۱۶۵ سانتی متر اطراف صندوق است. صندوق یک بار دچار آتش سوزی شده ولی ضریع قدیمی است. نذورات این بقعه: نفت، پارچه، حیوان و پرنده برای قربانی، قالیچه و لامپ برق است.