ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 

تاریخ سینمای ایران در دهه 1370 شمسی (2)

تاریخ سینمای ایران در دهه 1370 شمسی(2)

در دوران 1369 تا 1376 بیشترین تعداد فیلم ایرانی در مورد تهدید اسرائیل و صهیونیسم و قدرت نمایی کشورهای اسلامی ساخته شد. وقایع آتش پنهان ساخته حبیب کاوش در سال 1369 در لبنان میگذشت و خانواده یهودی لبنانی توسط نیروهای اسرائیلی قتل عام میشدند و زوج جوان جان به در برده به مبارزه برمی خاستند. مضمون مبارزه ادامه دارد در بازمانده اثر سیف الهه داد با نگاهی به قصه بازگشت به حیفا نوشته غسان کنفانی نویسنده معروف عرب تکرار شد.

افراد خانواده فلسطینی مجبور به ترک خانه و شهرشان می شدند و در انتها یگانه بازمانده خانواده، کودک آنها بود. ساختن بازمانده با حمایت کمیته انقلاب اسلامی فلسطین آغاز شد. فیلمبرداری در سوریه انجام شد و فیلم در جشنواره دمشق هم به نمایش درآمد. شور مبارزه در شعله مقدس اثر حسن کاربخش در سال 1374 بدان حد گسترش یافت که زن فرانسوی نماینده صلیب سرخ در جنوب لبنان هم به مبارزین مسلمان می پیوست. فیلم های بسیاری با اشاره به اسرائیل ساخته شد. ربوده شدن خبرنگار لبنانی توسط اسرائیلی ها در زن رویایی اثر حسن کاربخش در سال 1376، مبارزه ورزشکار ایرانی یاسمن های وحشی ساخته محسن حسنی نسب در سال 1376 با رقیب اسرائیلی و تلاش صهیونیست ها در باشگاه سری اثر جمال شورجه در سال 77 برای اخلال در صنایع شیمیایی ایران از آن جمله اند.

تاریخ سینمای ایران در دهه 1370 شمسی(2)

از سوی دیگر نمایش چهار فیلم از محسن مخملباف در تابستان 76 در جشنواره فیلم اورشلیم جنجال به پا کرد. فیلم ها شامل: نوبت عاشقی، سلام سینما، نون و گلدون و گبه مورد استقبال تماشاگران جشنواره قرار گرفت. بنیاد سینمایی فارابی با انتشار بیانیه ای نمایش این فیلم ها را در جشنواره فیلم اورشلیم محکوم کرد و همه چیز را نتیجه یک توطئه مشترک اروپایی اسرائیلی خواند. اداره کل ارزشیابی و نظارت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز در بیانیه ای گفت: این حرکت که از ناهوشیاری تهیه کننده ایرانی در برخورد با پخش کننده خارجی بود، بهترین گواه آلودگی فضای هنری در سطح جهان به امیال سیاسی و شیطانی است.

تاریخ سینمای ایران در دهه 1370 شمسی(2)

طی مدت کوتاهی، دامنه این موضوع به بخش های فارسی شبکه های رادیویی، از جمله رادیو اسرائیل کشیده شد. محسن مخملباف در مورد ادعای کمپانی ام کی تو، که طی یک گفت و گو با خبرگزاری جمهوری اسلامی اعلام کرده بود در سال 1995 وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در حضور چند سینماگر ایرانی اجازه فروش فیلمهای ایرانی را به کمپانی سی بی دومیل داده، گفت: در مرداد 73 وزیر ارشاد (مصطفی مریسلیم) در دفتر وزارت خود در حضور هشت نفر از فیلمسازان و مسئولان سینمایی وقت، اجازه فروش فیلم های ایرانی را به اسرائیل دادند و افزودند ما از اسرائیل فیلم  نمیخریم اما برای تبلیغ ایران به همه جا فیلم خواهیم فروخت.

روزنامه ایران در شماره هفت مردادماه 1376 خبرکوتاهی چاپ کرد که بر اساس آن مصطفی میرسلیم موضوع موافقت خود را با فروش فیلم های ایرانی به اسرائیل تکذیب کرد. به دنبال این تکذیب، مخملباف طی یادداشتی که در شماره دوازده همان روزنامه در سال 1376 روزنامه سلام چاپ شد، جزئیات بیشتری را از جلسه برگزار شده با حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ارائه داد. در آخرین روزهای وزارت میر سلیم اطلاعیه ای منتشر شد که در بخشی از آن آمد: ماجرای نمایش فیلم های محسن مخملباف فیلمساز شایسته ایرانی در فلسطین اشغالی نباید و نمیتواند تبدیل به اختلاف این فیلمساز با  وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی شود. این اقدام نباید به یک جمله کلی از وزیر ارجاع داده شود و از آن بهره برداری سیاسی شود. وزیر این بار با پرچم سفید با فیلمساز ایرانی حرف زد.

تاریخ سینمای ایران در دهه 1370 شمسی(2)

در این دوران اصطلاح «تهاجم فرهنگی» وارد فرهنگ رسانه ای ایران شد و دولتمردان ایران بارها غرب را به تهاجم فرهنگی به ایران متهم کردند. تماشای فیلم های غربی، گوش دادن به موسیقی غربی و خواندن بسیاری از نشریات غربی از ابتدای انقلاب ممنوع بود و رادیو و تلویزیون و روزنامه های ایرانی نیز همیشه و همه جا مخاطب خود را از اقتدا به الگوهای خارجی بازداشتند. با این وصف مقوله تهاجم فرهنگی یک دهه پس از انقلاب عملا در زمره مهم ترین مباحث سیاسی اجتماعی ایران به شمار رفت.

پاسخ روشن به پرسش (چرا جوانان دهه دوم انقلاب به رغم تاکید رسانه ها به حفظ هیبت مذهبی و بومی، ارزش های غربی را می پذیرند؟) دشوارتر از همیشه بود. جمله هایی از قبیل: اگر جنگ امروزه جنگ فرهنگی است، چرا از محصولات فرهنگی دشمن استفاده میکنیم؟ تهران شهر بدون دروازه ای شده که هیچ چیز و هیچ کس از آن محافظت نمی کند، در نشریات مختلف تکرار شد بی آنکه تحلیل روشنی جلب نظر کند.

طی این سالها آنتن های ماهواره ای پشت بام خانه های تهران را یک به یک فتح میکردند. استفاده از ماهواره قانونی نبود  ولی برنامه های مختلف شبکه های تلویزیونی ترکیه، کلیپ های موسیقی ام تی وی، اخبار بی بی سی و سی ان ان، مخاطبین ایرانی خود را می یافتند. بازار بازی های ویدئویی و کامپیوتری گرم تر میشد و بر ورود نوار ویدئویی فیلمهای غربی نیز خللی وارد نمی آمد. مجموعه این موارد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی  را از اوایل دهه هفتاد بر آن داشت تا در زمینه ممنوعیت استفاده از ویدئو و فیلم های ویدئویی تجدید نظر کند. اما دیوان عالی کشور سال ها بعد در اسفند 1378 بود که طی حکمی همراه داشتن نوار کاست، ویدئو و سی دی را آزاد اعلام کرد.

تاریخ سینمای ایران در دهه 1370 شمسی(2)

در گذر زمان، مسئله جوانان، قرار گرفتن میان دو قطب متفاوت فرهنگ مذهبی/ایرانی و فرهنگ غربی روز به روز جدی تر می شد و با تشدید جریان مهاجرت ایرانیان به کشورهای غربی به پدیده ای اجتماعی بدل می گشت. رسانه ها از طرح مقوله مهاجرت از ایران پرهیز میکردند. ولی واژه پناهنده ایرانی برای کسی نامانوس نبود. پیش از آن، سینمای ایران بیش و کم مقوله مهاجرت و اقتدا به ارزش های غربی را دستمایه خود قرار داده بود که عمدتا غرب  و غرب زدگی را زیر سوال می برد.

پزشکی که در فیلم ویزا ساخته بهرام ری پور در سال 1366 خانواده اش را در روزهای جنگ برای فرستادن به امریکا روانه خارج می کرد، سرانجام آنها را به بازگشت فرا می خواند. شوق رفتن به امریکا، مرد ایرانی فیلم هی جو، اثر منوچهر عسگری نسب را در رویاهایش کنار کابوی امریکایی قرار می داد و او را مسخره می کرد.

منبع:  کتاب «درآمدی بر تاریخ سیاسی سینمای ایران نوشته دکتر محمدرضا صدر»

 تاریخ سینمای ایران در دهه 1370 شمسی(2)

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 0.00 (0 Votes)

مطالب مشابه

هتل ایران مشهد

تسهیلات دارندگان ایران کارت بانک آینده

هتل ایران کیش

مالزی در یک نگاه

رفت و آمد در مالزی

تعطیلات در مالزی

امتیاز کلی این مطلب (0)

0 از 5 ستاره
افزودن نظر
  • هیچ نظری یافت نشد