قدیمی‌ترین دی‌ ان‌ اِی انسانی در یک آدامس 10000 ساله کشف شد

قدیمی ترین دی‌ ان‌ ای انسانی در یک آدامس 10000 ساله

اخیرا در اسکاندیناوی، DNA انسانی در یک عصاره‌ی جویده‌ شده چوب درخت توس کشف شد. اولین بار در اوایل دهه 90 میلادی، محققان موفق به کشف یک قطعه چوب توس 10000 ساله در کشور سوئد شده اند. محققان بسیار امید داشتند که در این چوب، با قدمت ترین دی‌ ان‌ اِی انسان وجود داشته باشد؛ اما متاسفانه تکنولوژی لازl برای آنالیز کامل دی‌ ان‌ اِی موجود در این نمونه دسترس نبود و به همین دلیل نتوانستند دی‌ ان‌ اِی انسانی پیدا کنند. این موضوع برای محققان بسیار اهمیت داشت. حتی وب‌سایت phys.com در این مورد می نویسد که دیگر زمانه عوض‌شده و در یکی از پژوهش های اخیر دانشگاه استکهلم، محققان رازهای باستانی و زیستی نهفته در این عصاره چوب توس کشف کرده اند. نتایج و جزئیات این تحقیق در مقاله‌ای با عنوان زیست شناسی ارتباطات (Communications Biology) منتشر شد. البته استخوان‌های یافت شده به دلیل اینکه دی‌ ان‌ اِی پایینی داشتند، بسیاری از سؤالات جامعه علمی را بی‌پاسخ گذاشته بودند.

دهه ها از این ماجرا گذشته و با پیشرفت علم تجربی، توانستند در مکانی به نام هوزبی کِلو در ساحل غربی، اطلاعات ارزشمندی را از این نمونه استخراج شدهT بدست بیاورند. آندرس گوترستروم (Anders Gotherstrom) که در آزمایشگاه تحقیقات باستان‌شناسی دانشگاه استکهلم کار می‌کند، می‌گوید: « اطلاعات زیادی از گذشته ما، در دی‌ان‌اِی داخل بدنمان ثبت‌شده، به همین دلیل هر چیزی را که وجود دی‌ ان‌ اِی در آن محتمل باشد، باید به‌طور دقیق بررسی کنیم».

این نوع اولیه آدامس، یکی از با قدمت ترین دی‌ ان‌ اِی انسانی کشف شده در این منطقه است. در واقع انسان های اولیه از عصاره جویده‌شده چوب درخت توس، به‌عنوان چسب در ساخت ابزار استفاده می‌کرده‌اند و محققان از این موضوع آگاه بودند. کشف این نمونه در مکان باستانی شکار و ماهیگیری دوره میان‌سنگی نیز منطقی بود. امروزه برای اولین بار، محققان توانسته‌اند اطلاعات مفیدی از آن بدست بیاورند که شامل تغذیه، بیماری‌ها و عادات اجتماعی مردم منطقه در آن زمان می‌باشد. هم چنین محققان متوجه شده اند که دی‌ان‌اِی داخل آدامس به دو زن و یک مرد تعلق دارد.
ناتالیا کاشوبا از موزه تاریخ فرهنگی اُسلو می‌گوید: «هنگامی‌که پِرسون و میکائیل ماینینِن از ما درخواست کردند که به دنبال دی ان دی در این آدامس‌های مربوط به هوزبی کِلِو باشند، ابتدا مطمئن نبودیم که باید به آن‌ها اجازه دهیم یا خیر؛ اما بسیار تعجب کردیم که باستان شناسان از این نمونه استخراج شده، بسیار محافظت می کردند.

او همچنین می‌گوید: «پس از کمی کار تحقیقاتی، اطلاعات جالبی به دست ما رسید؛ زیرا بعد از سر هم کردن دی‌ان‌اِی از روی این تکه‌های مصطکی (آدامس انسان‌های باستانی) 10000 ساله، ناخودآگاه وارد یک سری «تحقیقات جنایی» شده‌ایم و با قدمت ترین دی‌ ان‌ اِی دنیا را کشف کرده ایم.» نتایج شگفت انگیزی که خانم کاشوبا از آن‌ها صحبت می‌کند، به الگوی مهاجرت و تبادلات آن دوره برمی‌گردند. طبق مطالعات قبلی انجام شده، مشخص شده بود که تغییر فرهنگی و ژنتیکی از دو مسیر زمین‌های اروپای شرقی (روسیه امروزی) و اروپای عصر یخبندان در اسکاندیناوی اتفاق افتاده است.

نتایج بررسی DNA این آدامس نشان می داد که سه فرد مربوطه، ارتباط ژنتیکی نزدیکی با جوامع عصر مزولیت (میان‌سنگی) اروپای عصر یخبندان دارند. هم چنین ابزار های استفاده شده در این منطقه از روسیه به آنجا آورده شده‌اند. امروزه با بررسی عصاره چوب جویده‌ شده این نظریه پیشین نیز تأیید شد. اما برای همکار خانم کاشوبا، پِر پرسون، از موزه تاریخ فرهنگی اُسلو، هنوز اطلاعات پنهان بسیاری در این تکه کوچک عصاره جویده‌شده چوب نهفته است. او در این باره می‌گوید: «دی‌ان‌اِی داخل این آدامس‌های باستانی علاوه بر اینکه ریشه‌ها و جابه‌جایی‌های افراد زمان‌های بسیار دور و با قدمت ترین دی‌ ان‌ اِی ها را مشخص می کند، می تواند در جهت شناخت روابط اجتماعی، بیماری‌ها و نوع تغذیه آن‌ها نیز مفید باشد».