روش های بریدن سنگ کوه در زمان هخامنشیان

روش های بریدن سنگ کوه در زمان هخامنشیان

در دو سوی سنگ های قلم ستون، دسته هایی می گذاشته اند که کار بستن طناب و بالا کشیدن پاره های تناور سنگ ها را آسان تر نماید و دسته ها را پس از جا گذاشتن تراش می داده اند. هنوز نشانه های این دسته ها بر پاره های ستون ورودی نیمه کاره به چشم می خورد. پاره های سنگ پیوسته بزرگ تر از آن چه باید باشد از کوه جدا می گردیده است و بر روی کار گذاشته می شده، سپس هنرمند سنگ تراش و مهندسین استاد کار، شیار هایی راست که در ستون های آپادانای تخت جمشید شیراز که شمار آنها ۵۲ می باشد بر روی سنگ ها رسم نموده و سرگرم تراش می شدند و این جستار از ورودی نیمه کاره کاخ صد ستون خشایارشا در تخت جمشید که سنگ های نیمه تراش را روی هم گذاشته و از پایین سرگرم تراش آن بوده اند و به همان حال مانده که به درستی دیده می شود. ولی ستون های کاخ پاسارگاد شیراز هموار و بدون شیار بوده، تنها شال ستون های کاخ ویژه و ایوان های آن دارای شیارهای افقی بوده است. شیار ستونها بر حسب قطر ستون، کم و زیاد شده، ستون های آپادانا شیراز که 67/ 1 متر قطر دارد و دارای ۵۲ شیار در ستون های صد ستون که ۹۵ سانتی متر قطر دارد ۳۲ شیار و ستون های تچر (تچرا) که ۵۵ سانتی متر قطر داشته، دارای ۲۴ شیار بوده است.

نگرش به جدا کردن سنگ از کوه در جلو آرامگاه نیمه کاره داریوش سوم و در درگاه گوشه شمال باختری ایوان (شاه نشین) تخت جمشید و در همان گوشه بیرون از ایوانو در کوه رحمت و کوه حاجی آباد (کوه نقش رستم فارس) و کوه تنبکرم سیوند، همه جا می توان دید. سنگ های سیاه را نیز از کوه (تنگ سیاه) جنوب باختری پاسارگاد و از کوه های تنگ بولاغی می آورده اند.

ساختمان های سنگی در روزگاران کهن بیشتر ویژگی به پرستشگاه ها داشت و از کاخ های شاهان نیز بیشتر در نزدیکی پرستشگاه ها بوده با سنگ ساخته می شده است. در کشورهای باستانی به ویژه آنهایی که به سنگ دسترسی نداشتند مانند مصر کهن بر خود بایسته می دیدند که بناهای پرستشگاه ها و جایگاه خدایان را تا آنجا که می توانستند با شایسته ها (مصالح)ی با دوام و جاودانی بسازند، زیرا باور داشتند که خانه های شخص برای زندگی کوتاه و زودگذر بشر از هر چه باشد ارجی ندارد، از این رو که تنها گاهی (مدتی) کم در آن زیست می شود، ولی برای خدایان که جاودانه هستند بایستی جایگاه های جاودانی و همیشگی ساخت که هزاران سال بیایند. مردم میان رودان از دره اروک (۳۴۰۰ تا ۳۰۰۰ پ م) با دوری از کوهستان ها به سنگ دسترسی نداشتند، با این حال بایسته می دیدند که پایه های پرستشگاه ها را با سنگ های از جنس آهک که دوام آن بسیار بیشتر از خشت بوده است، بسازند، ولی در مصر بناهای پرستشگاه ها همه از سنگ های بسیار تناور بوده است.