کم خونی و فقر آهن | درمان بیماری ها

کم خونی و فقر آهن

کمبود آهن شایع ترین اختلال تغذیه ای در جهان است که طبقات اجتماعی-اقتصادی پایین جوامع بشری بیشتر از آن رنج می برند. در صورت تداوم و اجرا نشدن برنامه های پیشگیری این امر منجر به نوعی کم خونی با شدت فزاینده به نام کم خونی فقر آهن می شود. دریافت ناکافی غذا و مواد مغذی، رعایت نکردن اصول بهداشتی، دسترسی نداشتن به امکانات بهداشتی و پایین بودن سطح سواد و اگاهی، از مهم ترین عوامل زمینه ساز ابتلا به این نوع کم خونی به شمار می روند.

چه کسانی در معرض کم خونی قرار می گیرند؟

- زنان: زنان به طور خاصی در معرض خطر فقر آهن هستند. در سنین باروری به علت عادت ماهانه خون خود را از دست می دهند. در دوران بارداری، اهن به طور طبیعی حتی اگر ذخایر اهن مادر کم باشد به جنین منتقل می شود. هم چنین بارداری با فاصله کم موجب کم خونی می شود. قبل از اینکه مادر فرصت داشته باشد که ذخایر آهن بدن خود را که در بارداری قبلی از دست داده، تکمیل کند، آهن بدن او به جنین جدید منتقل می شود.

- کودکان: نوزاد با ذخایر آهن از مادر متولد می شود. از سوی دیگر آهن موجود در شیر مادر به خوبی جذب می شود و حتی اگر مادر دچار کمبود آهن باشد، شیر او حاوی مقدار کافی آهن است. نوزادان کم وزن و نوزادانی که در هنگام تولد کوچک هستند، ذخایر آهن بدنشان کمتر از نوزادان با جثه بزرگتر است. نوزادانی که زودتر از موعد متولد می شوند، فرصت کافی برای تکمیل ذخایر آهن بدن خود را ندارند.

- اختلالات روده ای: ابتلا به اختلالات روده‌ای که بر جذب مواد مغذی توسط بدن شما تاثیر می‌گذارد، می‌تواند خطر ابتلای شما به کم خونی را افزایش دهد سایر عوامل: سابقه آلوده شدن به بعضی از عفونت ها، بیماری های خونی و بیماری های خود ایمنی، مصرف الکل، آلوده شدن به مواد سمی و مصرف بعضی از انواع داروها می‌تواند باعث ابتلا به کم خونی شود.  

علایم کم خونی و فقر آهن

علایم عمومی کم خونی عبارتند از خستگی، تنگی نفس، گیجی، تار شدن دید، بی خوابی، بی اشتهایی، تپش قلب، بزرگی قلب، رنگ پریدگی پوست، مخاط و ناخن است.

تشخیص کم خونی فقر آهن

رایج ترین آزمایش لابراتوری برای تشخیص کم خونی، تست هموگلوبین و هماتوکریت(اندازه گیری درصد حجم گلبول های قرمز در تمام خون) است. درمان کم خونی: درمان کم خونی بسته به علت آن متفاوت است، بعضی از انواع درمان بسته بیماری مربوطه شامل:

-فقط کم خونی ناشی از فقر آهن با قرص آهن درمان می شود. بهترین زمان مصرف قرص آهن همراه با غذا به ویژه غذاهای غنی از ویتامین C مثل مرکبات و سبزیجات است. یادتان باشد که قرص اهن را همراه با لبنیات، قهوه و چای مصرف نکنید. مصرف قرص اهن بدون تجویز پزشک می تواند باعث تجمع اهن و اسیب به کبد، قلب و لوزالمعده بشود.

- کم خونی ناشی از کمبود ویتامین B12 و فولات توسط امپول B12 و قرص فولیک اسید درمان می شود.

- درمان کم خونی ناشی از بیماری مزمن کلیوی توسط امپول های زیر پوستی اریتروپوییتین انجام می شود.

- برای درمان کم خونی ناشی از بیماری های روماتیسمی از کورتون استفاده می شود.

- اگر کم خونی، شدید و یا حاد و همراه با بیماری قلبی باشد ممکن است پزشک تصمیم بگیرد یکی از فراورده های خونی را به بیمار تزریق کند.

- در موارد کاهش تولید گلبول قرمز به دلیل تنبلی مغز استخوان، از پیوند مغز استخوان استفاده می شود.